جمعی از کارآفرینان و اعضای مجمع کارآفرینان ایران عصر سهشنبه ۲۷ مردادماه با دکتر انصاری، معاون صنایع عمومی وزارت صنعت، معدن و تجارت، دیدار کردند. در این نشست، پنج مدیرکل از دفاتر تخصصی معاونت صنایع عمومی نیز حضور داشتند.
این دیدار در محل مجمع کارآفرینان ایران برگزار شد. کارآفرینان در بخش نخست جلسه، مهمترین مشکلات مشترک صنایع را مطرح کردند. در ادامه نیز جلسات اختصاصی میان کارآفرینان و رضا انصاری معاون صنایع عمومی وزارت صمت برگزار شد.
وصالی، مدیرکل دفتر صنایع لوازم خانگی و اداری، نباتی، مدیرکل دفتر صنایع سلولزی و پلیمری و شیمیایی، مرادی، مشاور ارزی معاونت صنایع عمومی وزارت صمت، الوندی، مدیرکل دفتر صنایع غذایی، دارویی و بهداشت، ترحمی، مدیرکل دفتر صنایع منسوجات و پوشاک و بروفراخ، ريیس مرکز برنامهریزی و ساماندهی دیگر مدیران کل دفاتر تخصصی معاونت صنایع عمومی وزارت صمت نظارت بر امور دخانیات در این نشست حضور داشتند.
مشکلات ارزی و گمرکی؛ دغدغه مشترک صنایع
خیری، نماینده مجموعه کولر هوایی آبان و عضو هیئتمدیره کارگروه گمرک مجمع کارآفرینان ایران، صحبتهای خود را با موضوع تأمین و تخصیص ارز آغاز کرد. او مشکلات شرکتها در تأمین ارز و سهمیههای ارزی را تشریح کرد و گفت صنایع به راهکاری مشخص برای تعیین سهمیههای ارزی نیاز دارند.
او همچنین به مشکلات تعیین تعرفههای گمرکی اشاره کرد. به گفته خیری، برخی کالاهای مورد نیاز خطوط تولید و مواد اولیه در گروه کالاهای غیرضروری قرار گرفتهاند. این موضوع در شرایط فعلی، واردات مواد اولیه و تجهیزات را برای شرکتها دشوار کرده است.
خیری، آسیبهای جنگ ۳۹ روزه را نیز از دیگر عوامل افزایش نیاز صنایع به واردات دانست. او همچنین درباره فرمول بهینهسازی مصرف ارز پرسید و خواستار شفاف شدن مبنای این محاسبات شد. طولانی بودن فرآیند دریافت کد تخصیص ارز، تغییر مداوم ضوابط و اطلاعرسانی ناکافی نیز از دیگر مشکلاتی بود که او مطرح کرد.
خیری در ادامه به موضوع رفع تعهد ارزی پرداخت. او گفت دولت پس از جنگ ۳۹ روزه برای افزایش مهلت رفع تعهد ارزی تلاش کرده است، اما این اقدام با تأخیر انجام میشود. مشکلات مرزی و محدودیت در بنادر جنوبی نیز شرایط تولیدکنندگان را دشوارتر کرده است.
قطعی سامانهها و خطاهای سیستمی
قاسمی شیران، رئیس هیئتمدیره هلدینگ رایزکو عضو هیئترئیسه کارگروه گمرک مجمع، مشکلات سامانههای تجاری و گمرکی را تشریح کرد.
او قطعیهای مکرر سامانههای تجارت و گمرک را یکی از چالشهای اصلی تولیدکنندگان دانست. به گفته قاسمی شیران، این سامانهها در بسیاری از مواقع ارتباط مناسبی با یکدیگر ندارند.
خطاهای محاسباتی و باگهای سیستمی نیز مشکل دیگری است که شرکتها با آن مواجه هستند. قاسمی شیران برای نمونه به خطا در محاسبه کارمزد ثبت سفارش اشاره کرد.
او نبود مسیر جایگزین هنگام قطعی سامانهها، طولانی بودن فرآیند تمدید ثبت سفارش و وجود تمدید خودکار را نیز از دیگر مشکلات دانست.
به گفته قاسمی شیران، برای تخصیص ارز خودرو نیز فرآیند مشخصی وجود ندارد. او همچنین به اجبار شناسایی کالا با وجود سابقه چندینساله واردات و نبود هماهنگی میان معاونتهای مختلف وزارت صمت اشاره کرد.
سیاست پولی و سیاست تولید باید هماهنگ شوند
افتخاری، نماینده شرکت شیمیایی بهداش و عضو هیئترئیسه کارگروه پولی و بانکی مجمع، به تفاوت رویکرد وزارت صمت و بانک مرکزی اشاره کرد. او گفت وزارت صمت سیاست تولیدمحور دارد، اما بانک مرکزی سیاست انقباضی را دنبال میکند.
او طولانی بودن فرآیند رفع تعهد ارزی را یکی دیگر از مشکلات شرکتها دانست و گفت این روند نباید شرکتها را درگیر پروندههای تعزیراتی کند.
افتخاری همچنین به تغییرات ناگهانی مقررات صادرات اشاره کرد. به گفته او، گاهی یک قانون جدید تمام صادرات یک بخش را متوقف میکند.
افزایش ناگهانی هزینههای حمل، تعدد سامانههای دولتی، پراکندگی سامانهها میان سازمانها و معاونتهای مختلف و آشنایی ناکافی کارشناسان با ابزارهای نوین تأمین مالی نیز از دیگر موضوعات مطرحشده بود.
او همچنین گفت: «در برخی نقلوانتقالات مالی مرتبط با صادرات، بخشی از منابع بدون دلیل مشخص کسر میشود.»
سایر مسائل کارآفرینان نیز بهصورت مکتوب در اختیار معاونت صنایع عمومی وزارت صمت قرار گرفت.
هزینههای حمل و ارز حاصل از صادرات
عسگریان، مدیرعامل گروه صنعتی شیشه صنعتی کاوه، به عوارض حمل کشتیرانی در واردات اشاره کرد. او این هزینهها را یکی از فشارهای اضافی بر تولیدکنندگان دانست. او همچنین مشکلات مربوط به استفاده از ارز حاصل از صادرات را مطرح کرد.
ابویی، کارآفرین و بنیانگذار گروه فولاد بافق یزد، نیز گفت: «شرایط اقتصادی کشور برای همه مشخص است، اما سیاستهای اجرایی باید با همین شرایط هماهنگ شوند.»
او به مشکلات زنجیره تولید اشاره کرد و گفت: «تولید برخی محصولات به تولید محصولات پایه دیگری وابسته است، اما محدودیتهای موجود اجازه تکمیل این زنجیره را نمیدهد. ابویی از وزارت صمت خواست ابتدا مشکلاتی را که در حوزه اختیارات خود وزارتخانه قرار دارد، حل کند.»
هنگامی که ارز نداریم، شفاف اعلام کنید
منزویزاده، کارآفرین و بنیانگذار قالی سلیمان، اعتقاد داشت اگر کشور ارز ندارد، باید این موضوع را شفاف اعلام کند تا تولیدکننده بتواند برای تأمین ارز مورد نیاز خود تصمیم بگیرد.
او تأکید کرد بخش قابلتوجهی از مشکلات کارآفرینان به بخشنامههای دولتی مربوط میشود.
منصوریان، نماینده شرکت کاله، نیز به نیاز کارخانهها به مواد اولیه، قطعات و ملزومات تولید اشاره کرد. او گفت: «وقتی صادرات بهصورت ناگهانی متوقف میشود، تولیدکننده با مشکل جدی روبهرو میشود.»
منصوریان تأکید کرد تولیدکنندگان در سالهای جنگ، تحریم و محدودیت برق در کنار اقتصاد کشور ایستادهاند. او از بانک مرکزی خواست فشار بیشتری به تولیدکنندگان وارد نکند.
او همچنین گفت: «بازار باید درباره نیاز کالاها تصمیم بگیرد و بخشنامههای متعدد نباید جای سازوکار بازار را بگیرند.»
انصاری در پاسخ گفت: «تولیدکنندگان میتوانند نیازهای خود به مواد اولیه را مستقیماً با او مطرح کنند.»
محدودیتهای صادراتی به جای افتخار
سجاد، نماینده شرکت چاپ و انتشارات جنگل، گفت: «این مجموعه ظرفیت بالایی برای صادرات دارد، اما محدودیت سقف صادراتی فعالیت آن را دشوار کرده است.»
به گفته او، شرکت برای افزایش سقف صادرات باید تعهدنامه بانکی ارائه کند و بخشی از منابع خود را مسدود کند. این منابع میتوانند برای خرید مواد اولیه یا تأمین سرمایه در گردش شرکت استفاده شوند.
سجاد همچنین به مشکل صدور پروانه بهرهبرداری اشاره کرد. او گفت: «شرکت پس از طی فرآیندی طولانی، به جای پروانه بهرهبرداری، گواهی بهرهبرداری دریافت کرده است. مسئولان در ابتدا اعلام کردند این دو عنوان تفاوتی ندارند، اما اکنون همین تفاوت باعث توقف صادرات شرکت شده است.»
او همچنین به محدودیت زمانی برای ورود کالاهای بدون ثبت سفارش اشاره کرد و گفت زمان تعیینشده برای اجرای این مقررات کافی نیست.
جنگ و تحریم، مسیر واردات را پیچیده کرده است
رزازی، نماینده شرکت دمنده، گفت پیش از جنگ و تشدید تحریمها مسیرهای واردات مشخص بود. اکنون شرکتها باید برای پیدا کردن کریدور مناسب واردات، گزینههای مختلف را بررسی کنند. او از وزارت صمت خواست مسیرهای فعال و مناسب واردات را مشخص کند.
شیرانیفر، نماینده گروه صنعتی انتخاب، نیز به کنترلهای متعدد در فرآیند بهینهسازی مصرف ارز، تخصیص و تأمین ارز و صادرات اشاره کرد. او گفت: «این کنترلها در نهایت میتوانند مانع تولید شوند. شیرانیفر همچنین خواستار تعیین تکلیف موضوعاتی مانند اوراق سپرده خاص شد که پیشتر در وزارت صمت مطرح شده بود.»
کریمی، نماینده شرکت عطرآگین، نیز به مشکلات تأمین ارز برای طرحهای توسعه اشاره کرد. او گفت: «ممکن است یک شرکت خط تولید جدید راهاندازی کند، اما برای آن ارز دریافت نکند و در عین حال نتواند از ظرفیتهای طرح توسعه استفاده کند.»
انصاری در پاسخ گفت که برای حل این مشکل، دریافت مصوبه را پیگیری میکند.
تولیدکنندگان خواستار اصلاح فرآیندهای جنگی شدند
صالحی، مدیرعامل شرکت آب معدنی سوپرایز، پرسید پس از تجربه جنگ چه تغییراتی در فرآیندهای اداری و سامانهها ایجاد شده است.
افزونی، نماینده گروه صنعتی آرین سعید، نیز مشکلات تأمین انرژی را مطرح کرد. او گفت: «چهار کارخانه این مجموعه در استان گیلان برق ندارند.»
به گفته افزونی، مسئولان اعلام کردهاند تا پایان شهریور امکان تأمین برق این کارخانهها وجود ندارد. او همچنین گفت از ابتدای مهرماه احتمال قطع گاز کارخانهها نیز وجود دارد.
افزونی تأکید کرد این مجموعه در جریان جنگ آسیب دیده است، اما اکنون برای بازگشت به تولید آمادگی دارد.
فرهی، بنیانگذار و کارآفرین شرکت فرش فرهی، نیز گفت: «مجموعه او برای تأمین ارز ماشینآلات با مشکل مواجه شده است.»
پاسخ انصاری به دغدغههای کارآفرینان
انصاری در ادامه جلسه به محدودیت منابع ارزی کشور اشاره کرد. او تأکید کرد وقتی منابع کافی وجود ندارد، کاهش عمومی تعرفهها امکانپذیر نیست. با این حال، وزارت صمت میتواند موارد مشخص را بررسی کند.
انصاری از کارآفرینان خواست مشکلات تغییر تعرفه را مستقیماً با دفتر او مطرح کنند و قول داد این موارد را پیگیری کند.
او درباره تمدید ثبت سفارش نیز گفت وزارت صمت پیگیری این موضوع را ادامه میدهد.
انصاری درباره سهمیههای ارزی گفت: «دولت به دلیل محدودیت منابع مجبور به سهمیهبندی ارز شده است. وزارت صمت اکنون تلاش میکند ایرادات این نظام را برطرف کند.»
او اذعان کرد: «وزارت صمت تا پایان تیرماه میزان تخصیص ارز را ۴۸ درصد افزایش داده است. این وزارتخانه همچنین بررسی میکند که چرا در برخی بخشها ارز بیشتری و در برخی بخشها ارز کمتری تخصیص پیدا کرده است.»
انصاری درباره عنوان «کالای ضروری و غیرضروری» نیز گفت این عنوان مناسب نیست و باید نظام اولویتبندی جای آن را بگیرد.
او سه سطح اولویت را تشریح کرد. اولویت نخست به کالاهایی اختصاص دارد که امکان تأمین ارز آنها وجود دارد. اولویت دوم شامل کالاهایی است که تأمین ارز آنها دشوار است. در اولویت سوم نیز کالاهایی قرار میگیرند که امکان تخصیص ارز برای آنها وجود ندارد.
او از بنگاههایی که سهمیه ارزی منفی دارند خواست موضوع را مستقیماً با او در میان بگذارند.
انصاری همچنین از کارآفرینان خواست در زمان بررسی و تصویب طرحهای جدید، سریع وارد فرآیند تصمیمگیری شوند و نظر خود را ارائه کنند.
او درباره رفع تعهد ارزی نیز گفت وزارت صمت در حال بررسی پیشنهادهای جدید است. درباره مشکلات ماشینآلات نیز گفت: «وزارتخانه دو مصوبه برای حل مشکلات این بخش گرفته است. با این حال، این مصوبات بهتنهایی تمام مشکلات را حل نمیکنند.»
انصاری تأکید کرد: «تولیدکنندگان در صف مقدم اولویت ما هستند.»
تضاد میان مصوبات باید برطرف شود
دیانی، رئیس هیئترئیسه مجمع کارآفرینان ایران، کارآفرین و بنیانگذار گروه صنعتی انتخاب، در جمعبندی جلسه گفت شرایط فعالیت وزارت صمت را درک میکند، اما مسائل مطرحشده نیاز به پیگیری مستمر دارند.
او گفت: «بسیاری از مشکلات صنعتگران به بخشهای پیرامونی وزارت صمت مربوط میشود.» به گفته دیانی، محدودیتهای موجود قابل درک است، اما تضاد میان مصوبات مختلف باید برطرف شود.
او بر ضرورت ایجاد نظام اولویتبندی تأکید کرد و گفت در شرایط محدودیت منابع، کشور باید اولویتهای خود را مشخص کند.
دیانی از پیگیریهای انصاری قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد مشکلات سهمیههای ارزی، تأمین ارز و سایر مسائل مطرحشده با همکاری وزارت صمت و کارآفرینان حل شود.
انصاری: راهحل بسیاری از مشکلات از دل خود مشکلات بیرون میآید
انصاری در پایان جلسه گفت مسائل مطرحشده ارزش زیادی دارند و بسیاری از راهحلها از دل خود مشکلات شکل میگیرند.
او با اشاره به وضعیت تجارت خارجی کشور گفت صادرات تا مقطع مورد بررسی حدود ۲۵ درصد کاهش داشته است. واردات نیز حدود ۲۴ درصد نسبت به سال قبل کاهش پیدا کرده است.
انصاری سال گذشته را سال خوبی برای رشد اقتصادی ندانست. او گفت زیرساختهای کشور در سال گذشته رشد منفی ۶.۵ درصدی داشتند و نرخ تشکیل سرمایه نیز به حدود منفی ۱۶ درصد رسید.
معاون صنایع عمومی وزارت صمت بر تداوم ارتباط میان کارآفرینان و وزارتخانه تأکید کرد. او گفت باید کارگروههای مختلف تشکیل شوند و مسائل صنعت را بهصورت مستمر دنبال کنند.
انصاری چهار گروه را پایههای توسعه اقتصادی کشور دانست: کارآفرینان، افرادی که دانش فناوری دارند، دانشمندان و مدیران.
او همچنین به سازوکارهای جدید ارزی مانند استفاده از ارز حاصل از صادرات خود و دیگران اشاره کرد و از کارآفرینان خواست مشکلات خود در اجرای این سازوکارها را مستقیماً مطرح کنند.
انصاری در پایان گفت: «کارآفرینان آثار ماندگاری برای کشور ایجاد میکنند و این موضوع مایه افتخار است. او بر ادامه همکاری میان وزارت صمت و بخش خصوصی تأکید کرد.»
بزرگداشت یک تولیدکننده بزرگ در حاشیه نشست
در میانه جلسه، کلیپی به مناسبت تولد سید علیمحمد ابویی مهریزی، کارآفرین و بنیانگذار گروه فولاد یاران بافق پخش شد.
خانواده ابویی مهریزی نیز بدون اطلاع او وارد جلسه شدند و پشت سر او قرار گرفتند. این اتفاق او را غافلگیر و فضای جلسه برای دقایقی تغییر یافت.
این نشست با تأکید بر ادامه گفتوگو میان مجمع کارآفرینان ایران و معاونت صنایع عمومی وزارت صمت و پیگیری مسائل مطرحشده از سوی کارآفرینان به پایان رسید.
