راه هموار تامین مالی دانش‌بنیان‌ها

 طرح «هم‌افزا» برای تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان تشریح عمومی شد

 کارگروه مشترک دانش‌بنیان و هوش مصنوعی و پولی-بانکی مجمع کارآفرینان ایران روز دوشنبه (۱۴۰۵/۷/۶) تشکیل شد. حامد رفیعی، سرپرست مرکز تامین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری و معاونان او در این کارگروه حضور داشتند. در این کارگروه، آخرین تغییرات مربوط به طرح هم‌افزا و دیگر طرح‌های پیشنهادی برای تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان تشریح شد. در این نشست، اعضای مجمع پرسش‌ها و دغدغه‌های خود را درباره نحوه اجرا، منابع مالی، نرخ تسهیلات و ظرفیت استفاده شرکت‌ها مطرح کردند.

«هم‌افزا» چگونه قرار است تأمین مالی کند؟

رفیعی به تلاش‌های انجام‌شده برای تسریع در اجرای طرح‌های تامین مالی اشاره کرد. او گفت طرح هم‌افزا با وجود چالش‌های اولیه، اکنون در حال اجرا است و درخواست‌های متعددی نیز برای استفاده از آن، دریافت کرده‌اند.

به گفته او، هدف اصلی طرح هم‌افزا، ایجاد یک سازوکار پایدار برای تامین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان است. در این مدل، مجموعه‌ای از شرکت‌ها در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و هر شرکت دانش‌بنیان میزان آورده خود را اعلام می‌کند. به همان میزان، صندوق نوآوری و شکوفایی نیز در بانک طرف قرارداد شرکت یا زنجیره، منابع قرار می‌دهد و بانک نیز بخشی از منابع را به این مجموعه اختصاص می‌دهد.

در این مدل، آورده شرکت‌ها را از زمان تأیید تسهیلات آن‌ها محاسبه می‌کنند. به گفته رفیعی، در ابتدای مسیر، جزئیات و چالش‌های اجرایی متعددی وجود داشت که در فرایند تدوین و اجرای طرح، آن‌ها را بررسی کرده‌اند.

او همچنین توضیح داد که اکنون چندین بانک با این طرح همکاری می‌کنند. در این سازوکار، خروجی منابع باید به شرکت‌های دانش‌بنیان برسد، اما در بخش ورودی، شرکت‌های غیردانش‌بنیان نیز می‌توانند حضور داشته باشند.

پرسش اعضا درباره منابع، تضامین و نرخ تسهیلات

در ادامه نشست، میراسماعیلی، نایب رئیس هیات مدیره مجموعه بسپار پی ایرانیان، درباره میزان سرمایه در گردش قابل تأمین از سوی بانک‌ها و صندوق، تضامین صندوق و حد اعتباری طرح پرسش‌هایی مطرح کرد.

رفیعی در پاسخ تأکید کرد که در طرح هم‌افزا قرار نیست یک شرکت بار مالی شرکت دیگری را به دوش بکشد. به گفته او، حضور مجمع و تجمیع شرکت‌ها می‌تواند قدرت چانه‌زنی آنها را افزایش دهد و هر شرکت نیز متناسب با آورده خود، ظرفیت بیشتری برای دریافت تسهیلات خواهد داشت.

او درباره منابع صندوق نیز گفت تامین منابع با دشواری‌هایی همراه است، اما محدودیت منابع به اندازه‌ای نیست که امکان اجرای طرح را منتفی کند.

معاون رفیعی نیز در ادامه، درباره کارمزد و نرخ ودیعه توضیحاتی ارائه کرد.

جهانگیریان عضو هیئت‌مدیره شرکت آسیاتک نیز درباره نرخ بهره بانک‌ها سؤال کرد. رفیعی در پاسخ گفت نرخ تسهیلات بانکی همان ۲۳ درصد است. در ادامه، اعضای جلسه درباره نرخ بالاتر منابع صندوق و اینکه مزیت این منابع بیشتر در سهولت فرایند و میزان تأمین مالی است، گفت‌وگو کردند.

دغدغه CVCها و ظرفیت واقعی تسهیلات

صادق‌نیا، عضو هیئت‌رئیسه کارگروه دانش‌بنیان و هوش مصنوعی مجمع کارآفرینان ایران و مدیرعامل شرکت گلرنگ ونچرز، درباره میزان ظرفیت مصرف شرکت‌ها و اینکه تسهیلات این طرح تا چه اندازه برای شرکت‌ها بانک‌پذیر خواهد بود، پرسش کرد.

او همچنین به چالش‌های شرکت‌های سرمایه‌گذاری شرکتی (CVC) و ناپایداری سرمایه‌گذاری در این حوزه اشاره کرد و گفت طرح هم‌افزا زمانی می‌تواند برای CVCها جذاب‌تر باشد که امکان استفاده از بخشی از سرمایه‌گذاری آنها برای ایجاد منابع بیشتر در شرکت‌ها وجود داشته باشد. در این مدل، CVC باید تعهد خود را تا پایان فرایند حفظ کند.

صادق‌نیا همچنین پیشنهاد کرد موضوع اوراق توسعه فناوری نیز در ادامه مباحث تأمین مالی مورد بررسی قرار گیرد.

پرسش درباره سود منابع و تجربه اجرای طرح

شیرین‌کام، عضو هیئت‌رئیسه کارگروه پولی و بانکی مجمع کارآفرینان ایران و نماینده گروه صنعتی انتخاب، درباره تعلق سود به منابع این طرح و همچنین تجربه استفاده شرکت‌ها از این مدل پرسش کرد.

در ادامه جلسه، برخی اعضا نیز با اشاره به نرخ بهره تسهیلات سرمایه در گردش یک‌ساله، آن را بالا دانستند و مطرح کردند که شرکت‌ها در شرایط فعلی نیز امکان دریافت منابع با نرخ مشابه از بانک‌ها را دارند.

رفیعی و معاونان او در پاسخ، تفاوت اصلی طرح هم‌افزا را در زمان پرداخت منابع و زمان دسترسی و استفاده شرکت‌ها از تسهیلات عنوان کردند.

جانلو، عضو هیئت‌رئیسه کارگروه دانش‌بنیان و هوش مصنوعی مجمع کارآفرینان ایران نماینده هلدینگ مهین و گروه صنعتی طبیعت ماکان، نیز با اشاره به توضیحات ارائه‌شده، از رویکرد رفیعی و تیم او برای کمک به تأمین مالی شرکت‌ها گفت و پرسش‌های خود را درباره جزئیات طرح مطرح کرد.

تشریح اوراق توسعه فناوری

در بخش دیگری از نشست، رفیعی و معاونان او درباره اوراق توسعه فناوری و اوراق توسعه فناوری زنجیره‌محور توضیح دادند. اعضای جلسه نیز درباره سازوکار، نحوه استفاده و ظرفیت این ابزارها پرسش‌هایی مطرح کردند و پاسخ‌های لازم را دریافت کردند.

در پایان، رفیعی و معاونانش به پرسش‌های مطرح‌شده از سوی اعضای مجمع درباره ابعاد مختلف طرح‌های تامین مالی، منابع، نرخ‌ها، تضامین و فرایند اجرا پاسخ دادند. این نشست با هدف بررسی دقیق‌تر ابزارهای تأمین مالی و نزدیک‌تر کردن این ابزارها به نیازهای واقعی شرکت‌های دانش‌بنیان برگزار شد.