عصر روز دوشنبه (۱۴۰۵/۶/۲)، نشست کمیته تخصصی دولت در مجمع کارآفرینان ایران برگزار شد. حمید پاداش، معاون هماهنگی و نظارت اقتصادی و زیربنایی معاون اول رئیسجمهور، خانم کابلی و آقای محمدیان، معاونین ایشان، سعید شجاعی، معاون برنامهریزی، نوآوری و هوشمندسازی وزارت صمت، مهدی دوستی، معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقهای وزارت کشور و هادی محضرنیا، رئیس مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسبوکار در این نشست حضور داشتند.
صادرات؛ محور اولویتهای اقتصادی ۱۴۰۵
حمیدرضا غزنوی، دبیرکل مجمع کارآفرینان ایران، با اشاره به برگزاری جلسات هفتگی درباره مسائل اقتصادی، گفت صادرات یکی از محورهای اصلی اولویتهای کشور در سال ۱۴۰۵ و عامل مهم ثبات اقتصادی است.
در ادامه، صادقی، مشاور مجمع، گزارشی درباره شرایط تولید و تجارت کشور ارائه کرد. این گزارش به ظرفیتهایی اشاره داشت که در کشور ایجاد شده، اما تولید متناسب با آنها شکل نگرفته است.
این گزارش همچنین به تشدید تحریمها، عملیات مقابله با انتقال ارز و محاصره دریایی پرداخت. این شرایط بهصورت همزمان چند حلقه از زنجیره تولید را تحت تأثیر قرار داده است.
در این گزارش تأکید شد که راهحل بحران نباید فقط بر حملونقل متمرکز شود. تابآوری ملی در چهار محور «صرفهجویی»، «تأمین»، «تولید» و «جایگزینی» بررسی شد.
همچنین یک ماتریس زمانی برای مدیریت فشار و بحران طراحی شد. این ماتریس بازههای تا ۳۰ روز، ۳۰ تا ۱۸۰ روز، ۱۸۰ تا ۳۶۵ روز و بیش از ۳۶۵ روز را دربر میگیرد.
هفت محور برای پاسخ به بحران
در ادامه، هفت عملیات برای پاسخ به بحران پیشنهاد شد. این محورها شامل اولویت دادن به نیازهای حیاتی، متنوع کردن مسیر، مبدأ و روش پرداخت، هدفمندسازی واردات اضطراری، تبدیل صرفهجویی به منابع تأمین و بازتخصیص منابع جایگزین بود.
در این طرح تأکید شد که هر کالا مسیر و روش تأمین خاص خود را دارد. بنابراین باید جایگزین هر کالا نیز شناسایی شود.
در این گزارش پیشنهاد شد تخصیص بهینه منابع و ظرفیتهای موجود به اولویتهای راهبردی کشور، مبنای جدید سازوکارهای اقتصادی باشد. همچنین باید منابع و ظرفیتهای جدید ایجاد شود. در پایان این بخش، بر همین موضوع بهعنوان درخواست اصلی تأکید شد.
ضرورت هماهنگی دستگاههای دولت
غزنوی در ادامه به حجم واردات در ماههای نخست سال ۱۴۰۵ اشاره کرد و درباره اولویتهای وارداتی کشور، از جمله قطعات و مواد اولیه مورد نیاز واحدهای تولیدی، توضیح داد. او گفت دستگاههای دولتی و وزارتخانههای مختلف باید برای حل مسائل ارزی و لجستیکی در شرایط فعلی کنار یکدیگر قرار گیرند.
دیانی، کارآفرین و بنیانگذار گروه صنعتی انتخاب، نیز بر ضرورت اصلاح ساختارها تأکید کرد. او طراحی ساختاری چابک و متناسب با شرایط فعلی را ضروری دانست.
دیانی گفت: «منابع کشور محدود است و باید آنها را به حوزههایی اختصاص داد که بیشترین بازدهی اقتصادی را دارند.» او پرسید چه نهادی باید این اولویتها را مشخص کند. او همچنین به نحوه توزیع اوراق تسهیلاتی بر اساس اولویتها اشاره کرد. دیانی بر ارتباط مستقیم با مردم و مردمیسازی نیز تأکید کرد.
او موضوع حملونقل کالا را از دیگر مسائل مهم دانست و با اشاره به جاده ابریشم، بر ضرورت ایجاد اپراتور در این حوزه تأکید کرد. ريیس هیئتمدیره مجمع کارآفرینان ایران، گفت: «کشور نیروی انسانی بیکار دارد و میتوان از این ظرفیت برای توسعه حملونقل استفاده کرد.»
او اصلاح نظام بانکی و ضرورت گفتوگو درباره آن را نیز مطرح کرد.
افزایش هزینه حمل و فشار بر سرمایه در گردش
مهری، مدیرعامل شرکت شیمیایی بهداش، گفت کشور هنوز با قواعد اردیبهشت ۱۴۰۴ اداره میشود، در حالی که شرایط تغییر کرده است. او بر ضرورت تغییر قواعد بازی تأکید کرد.
مهری نمونههایی از افزایش شدید هزینههای حملونقل ارائه کرد. به گفته او، کاری که پیشتر در ۴۵ روز انجام میشد، اکنون کمتر از پنج ماه زمان نمیبرد. او گفت: «این شرایط فشار زیادی بر سرمایه در گردش شرکتها ایجاد کرده است.» به گفته مهری، بنگاهها اکنون به چهار برابر سرمایه در گردش گذشته نیاز دارند.
او همچنین به مشکلات برق و گاز اشاره کرد و پرسید تولیدکنندگان چگونه باید در این شرایط سرپا بمانند.
مهری صادرات را نیز یکی دیگر از مسائل مهم دانست. او گفت در شرایطی که کشور در برخی کالاها مازاد دارد و با کمبود دلار روبهروست، نباید محدودیتهای غیرضروری برای صادرات ایجاد کرد. او پیشنهاد کرد برای این مسائل نمایندگان ویژه تعیین شوند و اقدامات ویژه انجام دهند.
بازگشت به ساختار چابک برای مدیریت بحران
پاداش در ادامه گفت: «دولت در ۲۴ ساعت نخست جنگ یک کارگروه تشکیل داد و تصمیمهای مربوط به شرایط جنگی را با سرعت اجرا کرد.» او اضافه کرد: «دولت در آن مقطع چابک عمل کرد، اما اکنون همان چابکی وجود ندارد.» او از راهاندازی دوباره ستاد مقابله با تحریم، محاصره و جنگ اقتصادی خبر داد.
پاداش ایجاد یک ساختار چابک برای هماهنگی را ضروری دانست و از اعضای مجمع خواست اولویتهای صادراتی را اعلام کنند. او پیشنهاد کرد وزارت صمت مجری حوزه صادرات باشد و وزارتخانههای دیگر مانند راه و شهرسازی و اقتصاد به آن کمک کنند.
پاداش همچنین به موضوع تأمین مالی اشاره کرد و گفت: «اکنون امکان استفاده از یوزانس با برخی کشورهای منطقه وجود دارد. در این روش، خریدار کالا را دریافت میکند و پرداخت را به زمان دیگری موکول میکند.»
ضرورت بازتعریف نظام اولویتها
دیانی در ادامه بحث آزادسازی و واردات در شرایط جنگی را مطرح کرد.
مهدی دوستی، معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقهای وزارت کشور، نیز با اشاره به سیگنال نرخ دلار درباره ذخایر کشور گفت: «وضعیت ذخایر به اندازهای که نرخ ارز نشان میدهد، نامناسب نیست.» دوستی به ذخایر شکر، گندم، مواد غذایی و بنزین اشاره کرد. او نتیجه گرفت که نظام اولویتبندی باید در صدر برنامهها قرار گیرد. او سه نیاز اصلی را «ساختار»، «صندوق» و «بازاریابی سیاستی» عنوان کرد. در این بخش همچنین موضوعاتی مانند انحصار، افزایش جمعیت و ممنوعیتهای غیرضروری مطرح شد.
سعید شجاعی، معاون برنامهریزی، نوآوری و هوشمندسازی وزارت صمت، گفت: «کشور با «عارضه بیتصمیمی» روبهروست.» به گفته او، این وضعیت امکان تدوین برنامه میانمدت را از سیاستگذار میگیرد. او از رصد هفتگی تولید ۲۶ قلم کالا در ۱۴۱ کارخانه خبر داد و درباره اولویتبندی کالاها توضیح داد. او همچنین استفاده از سوخت جایگزین را مورد تأیید دانست.
در پایان نشست، اعضای مجمع پیشنهادهای خود را مطرح کردند و حاضران درباره این پیشنهادها به تبادل نظر پرداختند.
