اقتصادآنلاین: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری اعلام کرد که با استفاده از سازوکار «تولید بار اول»، نزدیک به ۱۵۰ میلیون دلار قرارداد با صنعت گاز منعقد شده است. همچنین ۲۳ پروژه دانشبنیان برای رفع نیازهای فناورانه این صنعت در نظر گرفته شده است.
ناترازی انرژی طی سالهای اخیر به یکی از سختترین آزمونهای مدیریتی کشور تبدیل شده است. اتکای سنتی به واردات تجهیزات نیز مسیر حل این چالش را پرهزینه و دشوار کرده است.
در این شرایط، ظرفیتهای «قانون جهش تولید» فصل جدیدی را در صنعت انرژی ایجاد کرده است. سازوکار «تولید بار اول» نیز امکان استفاده از توان شرکتهای دانشبنیان را برای تامین نیازهای راهبردی صنایع بزرگ فراهم کرده است.
این رویکرد علاوه بر کاهش وابستگی به واردات، میتواند تابآوری زیرساختهای حیاتی کشور را افزایش دهد. همچنین گلوگاههای ناشی از تحریم در صنایع نفت، گاز و برق را کاهش دهد.
تمرکز معاونت علمی بر توسعه فناوری انرژی
قانون جهش تولید دانشبنیان یکی از مهمترین ابزارهای سیاستی کشور برای توسعه فناوری محسوب میشود. این قانون ظرفیتهایی را برای حمایت از تولید بار اول استفاده از توان شرکتهای دانشبنیان ایجاد کرده است. بر اساس این ظرفیتها، شرکتهای دانشبنیان میتوانند بخشی از نیازهای راهبردی صنایع را از طریق طراحی، ساخت و بومیسازی تجهیزات تامین کنند.
معاونت علمی،فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری نیز طی دو سال گذشته تمرکز ویژهای بر توسعه فناوریهای مورد نیاز صنعت انرژی داشته است. این برنامه از تعریف پروژههای تولید بار اول در حوزه نفت، گاز و برق آغاز شده و تا اجرای سامانههای هیبریدی خورشیدی بامی در ساختمان های دولتی ادامه پیدا کرده است. پروژه هوشمندسازی مصرف گاز خانگی نیز یکی دیگر از این برنامههاست.
این اقدامات نشان می دهد حل ناترازی انرژی تنها به افزایش ظرفیت تولید وابسته نیست. کشور برای مدیریت این چالش به ترکیبی از بومیسازی تجهیزات راهبردی، مدیریت هوشمند مصرف و شبکهسازی میان صنایع و شرکتهای دانشبنیان نیاز دارد.
۷۵۰ میلیون دلار مصوبه تولید بار اول
امرایی، معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، در گفتوگو با خبرنگار مهر درباره پروژههای راهبردی رفع ناترازی انرژی توضیح داد. او گفت: «حل چالشهای مهم کشور، از جمله ناترازی انرژی، به توسعه فناوری نیاز دارد.» به گفته امرایی، بدون استفاده از فناوری نمیتوان این مسائل را به شکل پایدار حل کرد.
وی افزود: «قانون جهش تولید دانشبنیان ظرفیتهای مناسبی برای این موضوع ایجاد کرده است. معاونت علمی نیز طی دو سال گذشته تمرکز خود را بر توسعه فناوری برای رفع نیازهای صنعت انرژی و کمک به کاهش ناترازی گذاشته است.»
امرایی ادامه داد: «در صنعت نفت و گاز و همچنین صنعت برق، پروژههای متعددی تعریف شده است. بخش قابل توجهی از این پروژهها به کالاهای راهبردی موردنیاز صنعت مربوط میشود. این کالاها به دلیل تجریمها امکان تامین از خارج را نداشتند. به همین دلیل معاونت علمی از ظرفیت ماده ۱۰ قانون جهش تولید دانشبنیان برای توسعه داحلی این فناوریهای استفاده کرد.» به گفته امرایی، شرکتهای دانشبنیان با استفاده از این ظرفیت توانستند بسیاری از این فناوریها را طراحی و تولید کنند و در اختیار صنایع قرار دهند. وی همچنین اعلام کرد که تاکنون حدود ۷۵۰ میلیون دلار مصوبه تولید بار اول صادر شده است. حدود ۴۰۰ میلیون دلار از این رقم در دو سال گذشته به تصویب رسیده است. تمرکز اصلی این مصوبات نیز بر صنعت انرژی کشور قرار داشته است.
امرایی گفت: «هر قرارداد تولید بار اول، یک خروجی مشخص در قالب پروژهای راهبردی دارد. این پروژهها در نهایت در یک صنعت مشخص وارد مرحله بهرهبرداری میشوند.»
قرارداد ۱۵۰ میلیون دلاری با صنعت گاز
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی درباره پروژههای صنعت گاز نیز توضیح داد. به گفته او، معاونت علمی پروژههای متعددی را در این حوزه تعریف کرده است. در سال گذشته نیز نزدیک به ۱۵۰ میلیون دلار قرارداد تولید بار اول با صنعت گاز منعقد شد.
این قراردادها حدود ۲۳ پروژه را شامل میشوند. هدف این پروژهها رفع نیازهای فناورانه صنعت گاز و توسعه توان داخلی در این حوزه است. یکی از مهمترین این پروژهها به هوشمندسازی مصرف گاز خانگی اختصاص دارد.
سه شرکت دانشبنیان برای هوشمندسازی مصرف گاز
امرایی درباره پروژه هوشمندسازی مصرف گاز خانگی گفت که سه شرکت دانشبنیان وظیفه طراحی و ساخت کنترلگرهای هوشمند و سامانه جمعآوری دادههای مصرف را بر عهده دارند. این سامانه امکان پایش مصرف گاز را فراهم می کند. همچنین امکان فرماندهی و مدیریت از راه دور را در اختیار شبکه مدیریت مصرف قرار میدهد. هدف نهایی این پروژه، کنترل و مدیریت هوشمند مصرف گاز خانگی است. اجرای چنین طرحهایی میتواند به مدیریت تقاضا و کاهش فشار بر شبکه گاز کشور در دورههای اوج مصرف کمک کند
حرکت صنعت گاز به سمت استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان، بخشی از رویکرد جدید کشور برای مقابله با ناترازی انرژی است. این رویکرد همزمان بر توسعه فناوری داخلی، کاهش وابستگی به تجهیزات خارجی و مدیریت هوشمند مصرف تمرکز دارد.
