پزشکیان در نشست با مجمع کارآفرینان ایران: برای رفع موانع کسب‌وکارها به‌طور جدی تلاش می‌کنیم
نشست دکتر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، و مجمع کارآفرینان ایران، با حضور محسن حاجی‌میرزایی، رئیس‌دفتر رئیس‌جمهور، سیدحمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد و فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، صبح پنج‌شنبه ۹ مهر ۱۴۰۵ در نهاد ریاست‌جمهوری برگزار شد.
غزنوی: باید به دنبال یک دولت توسعه‌گرا باشیم
در ابتدای نشست، حمیدرضا غزنوی، دبیرکل مجمع کارآفرینان ایران، با اشاره به برگزاری این نشست پس از یک سال وقفه و ابراز امیدواری نسبت به تداوم این جلسات، سخنان خود را آغاز کرد:
«امروز ما باید به دنبال یک دولت توسعه‌گرا باشیم؛ دولتی که از ظرفیت بالای حکمرانی برخوردار است و در فرایند تصمیم‌گیری اقتصادی نقش فعالی ایفا می‌کند. این رویکرد، عامل رشد بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته مثل ترکیه، ژاپن و… بود که در دوران پس از جنگ جهانی دوم رخ داد. این کشورها برخلاف توصیه‌های اقتصاد بازارمحور، از سیاست‌های صنعتی فعال برای ایجاد و توسعه صنایع جدید استفاده کردند.
باید نگاه ما رو به آینده باشد تا امکان ساخت آن فراهم شود. بسیاری از همین کارآفرینان، بر سر پیچ به جای ترمز، گاز دادند و همین توانمندی کارآفرینان است که در روزهای جنگ نیز به جای غرق شدن در مشکلات، به دنبال توسعه بودند.
مجمع کارآفرینان ایران، عصاره بخش خصوصی
انجمنی مثل مجمع کارآفرینان، چکیده و عصاره بخش خصوصی است؛ در کشورهای توسعه‌یافته ارتباط سیستم حکمرانی با بخش خصوصی از طریق همین انجمن‌ها پیش می‌رود؛ انجمن‌هایی که به صورت مستقیم با نخست‌وزیر در ارتباط هستند. اگر این روش ارتباطی که امروز شکل گرفته است مورد توافق طرفین است، به آن پایبند باشیم و از این مسیر خارج نشویم.
خلق یک تصویر بلندهمت از آینده ایران، در عین دوری از چشم‌اندازهای تئوری و غیرقابل دسترس، از طریق سبد پروژه‌های آینده‌ساز ممکن است؛ سبدی شامل پروژه‌های نوید که شامل اصلاحات ریز و اقدامات در راستای افزایش تاب‌آوری و سرمایه اجتماعی در بازه ۶ ماه آینده است، پروژه‌های اصلاح که هزینه‌بر و زمان‌بر است و نیاز به کارشناسی‌های طولانی، مثل مسئله بنزین، دارد و پروژه‌های پرچم که ابرپروژه‌های همت‌ساز، مثل تیس و طوس نوین، تبریز و خرمشهر نوین، قطار سریع‌السیر و… است.
امروز مجمع کارآفرینان اعلام آمادگی می‌کند در صورت صلاح‌دید دولت، پروژه‌های آینده‌ساز را بر عهده گرفته و با گزارش به دولت و مردم، مسیر خلق این آینده را آغاز کند. در پی این تعهد نیز انتظار هماهنگی نهادها و همکاری برای خلق این تصویر دارد.»
مشکل نیروگاه‌های خورشیدی؛ از معافیت مالیاتی تا کاهش صرفه اقتصادی تولید برق
در ادامه، محمدرضا عسگریان، مدیرعامل گروه صنعتی شیشه کاوه، از مشکل عدم حمایت از تأسیس و توسعه نیروگاه‌های خورشیدی گفت. نیروگاه‌هایی که از مسائل اساسی امروز کشور است، اما به دلیل عدم امکان راه‌اندازی در شعاع ۱۲۰ کیلومتری شهرهای بزرگ، شامل معافیت مالیاتی ۵ یا ۱۰ ساله نمی‌شوند.
همچنین به دلیل کاهش قیمت سوخت بر اثر عرضه انواع سوخت‌های دیزلی و غیره در بورس، مزیت‌های تولید برق از نیروگاه‌های خورشیدی کم شده و دیگر این فرایند برای تولیدکننده صرفه اقتصادی ایجاد نمی‌کند.
سیدحمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، برای رفع مشکل مطرح‌شده، هماهنگی میان وزارت نیرو و اقتصاد با حضور نمایندگان بخش خصوصی را وعده داد و در ادامه، غزنوی نیز دانش‌بنیان شدن مجموعه نیروگاه‌ها را راه‌حلی برای ورود به شعاع ۱۲۰ کیلومتری شهر بیان کرد.
عزیزی: «نفت زمانی لوکوموتیو توسعه بود اما امروز واگن محسوب می‌شود»
مرتضی عزیزی، کارآفرین و رئیس هیئت‌مدیره صنایع شیمیایی پارسیان، به سراغ بخش دیگری از صنعت رفت: «نفت زمانی لوکوموتیو توسعه بود اما امروز واگن محسوب می‌شود.»
او قراردادهای IPC را نابودکننده صنعت نفت خواند و گفت ایران تنها کشوری است که از این سیستم پیروی می‌کند.
او با اشاره به تفاوت مدیریت بخش خصوصی و دولتی گفت: «آلومینیوم اراک پس از ضربه سنگین در جنگ، تحت مدیریت بخش خصوصی بازسازی شد، اما پتروشیمی‌های دولتی آسیب‌دیده در جنگ، هنوز در حال مناقصه و بروکراسی‌های دیگر هستند.»
در ادامه، او به مشکل تأمین مالی واحدهای تولیدی پرداخت و گفت ۱۰ واحد در سال گذشته، امسال به ۵۰ واحد رسیده و در همین حالت نیز مجوز گردش مالی به اندازه ۹۰ درصد سال گذشته داده شده که در عمل به ۲۵ درصد کاهش پیدا کرده است.
او درخواست کرد وزارتخانه‌های حوزه اقتصاد در دوران جنگ، به جای فعالیت تا ساعت ۱۳، به صورت سه‌شیفت فعالیت کنند.
وزیر اقتصاد: مساله قراردادهای IPC می‌تواند با دستور رئیس‌جمهور حل شود
سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد، با تأیید سخنان عزیزی در رابطه با قراردادهای IPC گفت: «این موضوع یک تعبیر غلط در قانون اساسی است که نمی‌تواند میان نفت و گاز و معادن عادی تفاوت قائل شود. این مسئله که برای ۴۷ سال حل نشده، می‌تواند با دستور دکتر پزشکیان صنعت نفت و گاز را نجات دهد.»
همچنین در مساله سرمایه در گردش، در جلسه با بانک مرکزی برای بررسی این حساب‌ها توافق شده است.
دکتر پزشکیان نیز برای افرادی که در این شرایط در حال فعالیت هستند، دستور همراهی و تسهیلگری و جلوگیری از ایجاد چالش‌های اضافه برای آنان داد.
کشاورز: توانستیم تولید را تا ۹۰ درصد و نیروی انسانی را به‌طور کامل حفظ کنیم
حمید کشاورز، کارآفرین و هم‌بنیان‌گذار شرکت کروز، با اشاره به اولویت حفظ نیروی انسانی گفت: «توانستیم در عین پیچیدگی‌های زیاد و عجیب تولید در این روزها، تولید را تا ۹۰ درصد و نیروی انسانی را به صورت کامل حفظ کنیم؛ اما مجموعه دستگاه اقتصادی دولت، بی‌توجه به شرایط جنگی، همچنان روال ناهمگن سابق را طی می‌کند.»
او در ادامه با تأکید بر اهمیت کاهش مصرف ارز، به انتقاد از تکرار حرف‌های ۳ و ۴ سال گذشته در شرایط کنونی توسط دستگاه‌ها پرداخت.
صنعت غذا: چرخ تولید واحدهای بزرگ خوابیده است
حسن افراشته‌پور، کارآفرین و عضو هیئت‌مدیره هلدینگ افرا، با درخواست مجدد پیگیری امور طلب ۴ میلیارد دلاری صنعت غذایی کشور، گفت: «چرخ تولید واحدهای بزرگ خوابیده و واحدهای کوچک در حال ورشکستگی هستند. صنعت غذا درخواست وام یا تسهیلات ندارد و صرفاً به دنبال حق خودش است.»
او گفت مقدار زیادی از این مبلغ، با ارتباط واحدهای بدهکار و طلبکار بخش خصوصی با یکدیگر حل می‌شوند و این افراد خود پای کار هستند و حاضرند بین خودشان این مسئله را حل‌وفصل کنند، اما بروکراسی و دخالت‌های اشتباه جلوی این مسئله را گرفته که برطرف شدنش تنها نیازمند یک امضاست.
مدنی‌زاده با تأیید صحبت‌های افراشته، به ورود دستگاه‌های نظارتی در مراحل آخر این پروسه اشاره کرد و گفت این دخالت، فرایند را در آخرین قدم‌ها متوقف کرد.
این صحبت وزیر، با دستور رئیس‌جمهور برای پیگیری مجدد و پیشنهاد غزنوی، دبیرکل مجمع، برای رجوع به مصوبه شورای معاونین اول و گزارش انصاری، معاون حقوقی رئیس‌جمهور، همراه شد.
انتقاد از رویه‌های کوله‌بری؛ از افزایش تقاضای ارز تا ورود کالای قاچاق
علیرضا نوری، کارآفرین و هم‌بنیان‌گذار شرکت جهان اروم ایاز، به انتقاد از رویه‌های اتخاذشده در مساله کوله‌بری پرداخت.
او تأکید کرد که کوله‌بری تقاضای ارز بازار آزاد را بالا برده و اختیار آن در دست استاندارها قرار گرفته است؛ اختیاری که ایجاد رانت می‌کند، اما برخی آن را برای اقتصاد مناطق مرزنشین ضروری می‌دانند.
در کوله‌بری، واردات کالای تمام‌شده خارجی به راحتی انجام می‌شود، اما واردات مواد اولیه صورت نمی‌گیرد. همین مسئله ورود کالای قاچاق و بدون مالیات و ارزش افزوده را افزایش داده و مبارزه با آن را سخت و پیچیده کرده است.
در ادامه، پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، و دیانی، کارآفرین، نسبت به ایجاد روش و مدلی که کوله‌بری مدیریت شود و مناطق مرزنشین نیز اقتصادشان آسیبی نبیند و دو طرف از آن سودمند شوند، تأکید کردند.
کارآفرینان: دولت باید شرایط جنگی را در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی لحاظ کند
احمد گرامی، کارآفرین و رئیس هیئت‌مدیره گروه اقتصادی گلستان، غلامرضا منزوی‌زاده، کارآفرین و بنیان‌گذار قالی سلیمان، و علی‌محمد ابویی، کارآفرین و بنیان‌گذار گروه صنعتی فولاد بافق، مجدداً از بی‌تفاوتی دستگاه‌های تصمیم‌گیر نسبت به شرایط جنگی کشور انتقاد کردند.
آنها با اشاره به شرایط ویژه و پیچیده‌ای که کشور در صادرات و واردات با آن درگیر است، از دولت خواستند شرایط جنگی را در تصمیم‌گیری‌ها در نظر بگیرد و خواستار آزادسازی سیستم مدیریت ارز کشور شدند.
همچنین با اشاره به اهمیت معیشت مردم، اعلام آمادگی کردند که اگر اشتغال و تولید کشور حفظ شود، بنگاه‌های پیشران می‌توانند با افزایش تورم و قیمت کالاها، حقوق کارگران را بیش از سالی یک‌بار افزایش دهند تا قدرت تاب‌آوری جامعه دچار مشکل نشود.
احسانفر: باید میزان هماهنگی بدنه دولت با رئوس آن ارزیابی شود
محمدرضا احسانفر، کارآفرین و بنیان‌گذار هلدینگ همگامان توسعه سیستان و بلوچستان، با اشاره به فشار موجود روی کارآفرینان، به دولتمردان و صنعتگران خسته‌نباشید گفت و مسئله‌ای اساسی را مطرح کرد: یک سیستم ارزیابی که مشخص کند چقدر بدنه دولت با رئوس آن هماهنگ و هم‌مسیر پیش می‌رود.
او با اشاره به اولین سفر آقای پزشکیان به عنوان رئیس‌جمهور به استان سیستان و بلوچستان گفت علی‌رغم وعده شخص رئیس‌جمهور برای اعطای تسهیلات به این استان، پس از گذشت دو سال هنوز این اقدام انجام نشده است.
او با وعده تکمیل پروژه فولاد مکران در صورت عمل دولت به وعده‌های پیشین خود، به ارزش همان زمان، گفت در صورت عدم موفقیت در این بازه زمانی، تمام سهام خود از این پروژه را به دولت هبه خواهد کرد.
شقاقی: بزرگ‌ترین مشکل سیستم حکمرانی، عدم تمرکز است
امیرحسین شقاقی، کارآفرین و بنیان‌گذار گروه صنعتی شیرین‌نوین، بزرگ‌ترین مشکل سیستم حکمرانی کشور را عدم تمرکز عنوان کرد.
شقاقی گفت: «این کشور من را ثروتمند کرده، اما اجازه نمی‌دهد من آن را ثروتمند کنم.»
او با اشاره به ورود سهل موبایل و خودروی گران‌قیمت به کشور، اما وجود موانع بسیار در مسیر واردات ماشین‌آلات، درخواست کرد شایسته‌سالاری بر اساس میزان پرداخت مالیات سنجیده شود، نه میزان دسترسی به منابع.
دیانی: ستاد مشترک تاب‌آوری اقتصادی دولت و بخش خصوصی تشکیل شود
در انتهای بخش صحبت کارآفرینان نیز محمدرضا دیانی، کارآفرین و بنیان‌گذار گروه صنعتی انتخاب، به جمع‌بندی صحبت سایر اعضای مجمع و ارائه پیشنهادات خود به دولت پرداخت.
او گفت امروز پرسشی که کارآفرینان و دولتمردان باید از خود بپرسند این است که در ماه‌های حساس آینده، برای حفظ مقاومت و تاب‌آوری جامعه چه تصمیماتی باید اخذ شود؟
او با اشاره به موقعیت زمان جنگ ۴۰روزه و موفقیت شورای ۷نفره مدیریت اقتصادی و تأکید بر اهمیت تمرکز در سیستم تصمیم‌گیری، سه پیشنهاد را مطرح کرد:
اول: ستاد مشترک تاب‌آوری اقتصادی دولت و بخش خصوصی با قابلیت تصمیم‌گیری سریع تأسیس شود.
دوم: ۱۰ زنجیره حیاتی مشخص شود و هرکدام یک مسئول در دولت و یک مسئول از بخش خصوصی داشته باشند.
سوم: برای تصمیمات مهم یک دوره تنفس در نظر گرفته شود تا به‌خصوص در دوران حساس پیش‌رو، صنعت و جامعه دچار شوک نشود.
پزشکیان: برای رفع موانع کسب‌وکارها به‌طور جدی تلاش می‌کنیم
در انتهای جلسه، دکتر مسعود پزشکیان، با اشاره به اینکه دولت و تمام دستگاه‌های اجرایی تلاش خود را برای اصلاح موانع و آیین‌نامه‌های دست‌وپاگیر در راستای حمایت از تولیدکنندگان و صاحبان کسب‌وکارها به کار می‌گیرند، اظهار داشت: در دیدار امروز، پیشنهادها و راهکارهای متنوع و متعددی ارائه شد که هر یک نیاز به برنامه‌های اجرایی دارند.
رئیس‌جمهور توصیه کرد برای هدفمندی و نتیجه‌بخشی این پیشنهادها و سیاست‌های حکمرانی اقتصادی، کارگروهی متشکل از فعالان بخش خصوصی با هدف تنظیم مقررات و قوانین ایجاد شود و جلسات پیگیری به صورت منظم برگزار شود.
تصمیم‌های اقتصادی باید پیوست اجتماعی داشته باشند
دکتر پزشکیان با تأکید بر اینکه در عرصه تئوری، سیاست‌های بسیاری را می‌توان طراحی و ارائه کرد، توجه به تحمل‌پذیری اجتماعی پیرامون مسائل اقتصادی را پیش‌نیاز تمام تصمیم‌های این حوزه برشمرد و گفت: ضرورت دارد تمام تصمیم‌ها و سیاست‌های حکمرانی اقتصادی از پیوست‌های اجتماعی برخوردار باشند، زیرا رهیافت‌های تئوری ممکن است با شرایط و واقعیت‌های اجتماعی همخوانی نداشته باشد.
مبادا تصمیمات اقتصادی و مداخلاتی که انجام می‌شود، خارج از حد تحمل جامعه باشد، زیرا به ضرر خود عمل خواهد کرد.
دکتر پزشکیان از وجود عزم و اراده برای فراهم کردن بستر کار و فعالیت کارآفرینان اقتصادی خبر داد و با اشاره به ناترازی‌های موجود و شرایط ناشی از جنگ تأکید کرد: «به‌طور جدی به دنبال برطرف کردن تمام مسائل و مشکلات مرتبط با حوزه کسب‌وکارها هستیم. خدا را شکر، روند مدیریت علی‌رغم پیچیدگی و دشواری‌ها تاکنون رضایت‌بخش بوده است.»
وی افزود: «به‌عنوان مثال، در زمینه تأمین برق صنعت و تولید به گونه‌ای عمل کردیم تا قطع برق و انرژی نسبت به دوره‌های قبل کاهشی باشد. اعتقاد دارم نباید برق و گاز صاحبان کسب‌وکار قطع شوند، حتی اگر خودمان ملزم به تحمل قطع برق و انرژی باشیم.»
تأکید پزشکیان بر تقویت دیپلماسی اقتصادی و تجارت با همسایگان
رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به گسترش سطح تعاملات چندجانبه با همسایگان، به کاهش موانع گمرکی اشاره و تصریح کرد: «پیگیر این مسئله هستیم که دیپلماسی اقتصادی را تقویت کنیم؛ از همین‌رو سطح تعاملات با کشورهای همسایه افزایش یافته است.»
وی افزود: «بیشتر موانع را از میان برداشته‌ایم تا با وجود محدودیت در دریا، راه صادرات و واردات و تعاملات اقتصادی با کشورهایی همچون پاکستان، عراق، ترکمنستان و آذربایجان از مرزهای زمینی گسترش یابد.»
تأکید بر تقویت روابط اقتصادی با کشورهای همسایه نیز با مواضع پیشین پزشکیان همخوان است؛ او در مواضع قبلی خود بارها بر توسعه روابط اقتصادی و تجاری با کشورهای همسایه تأکید کرده است.
پزشکیان: هیچ‌گاه از گفتگو فرار نکرده‌ایم
دکتر پزشکیان با دفاع از روند گفتگو و مذاکرات و چالش‌های مرتبط با آن، اظهار داشت: «آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها تصور نمی‌کردند با توجه به شرایط جنگی بتوانیم در دولت، کشور را مدیریت کنیم. ما با حفظ عزت و سربلندی از حق و حقوق جامعه خود دفاع می‌کنیم و هیچ‌گاه از گفتگو فرار نکرده‌ایم و نخواهیم کرد، اگرچه آمریکا سه مرتبه علی‌رغم اینکه توافق‌نامه را امضا کرده بود، کشورمان را مورد هدف قرار داد.»
وی افزود: «آمریکا و رژیم صهیونیستی به دنبال نابودی ایران بودند، اما وقتی با مقاومت همه‌جانبه مردم، مسئولان نظام و نیروهای مسلح مواجه شدند، محاسباتشان به هم خورد. دشمنان تصور می‌کردند با شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی، مردم، فرماندهان و دانشمندان، کشور دچار فروپاشی خواهد شد، اما وحدت و انسجام ملی و داخلی ما افزایش یافت. آمریکا خیال اینکه ما را با ترور و شهادت به زانو در می‌آورد، از ذهن خود خارج کند.»
رئیس‌جمهور: همه باید برای رفع موانع دست به دست یکدیگر بدهیم
رئیس‌جمهور نقش‌آفرینی تمام کارآفرینان و صاحبان فرایند را در شرایط کنونی ضرورتی انکارناپذیر برشمرد و گفت: «برای آنکه در مقابل دشمنان سر خم نکنیم، همه باید دست به دست یکدیگر بدهیم و موانع را از سر راه برداریم.»
وی ادامه داد: «آمریکا می‌خواهد با اعمال محدودیت‌ها و تحریم برای ما بحران‌آفرینی کند، اما چنانچه با یکدیگر همدل و همراه باشیم، نخواهد توانست این نقشه شوم خود را عملی کند. با هماهنگی و وحدت می‌توانیم دشمنان را ناامید کنیم.»
تأکید پزشکیان بر هماهنگی سران قوا برای حمایت از تولید
دکتر پزشکیان با تأکید بر هم‌افزایی و تعاملی که میان سران قوا وجود دارد، هماهنگی و وحدت رویه رؤسای قوه قضائیه و مقننه را در مسیر حمایت از تولید و صاحبان فرایندهای اقتصادی شایسته نامید و تصریح کرد: «این اطمینان را به شما کارآفرینان می‌دهم که هماهنگی و هم‌افزایی خوبی در میان سران قوا وجود دارد و همه به دنبال این هستند تا مشکلات و کاستی‌ها برطرف شود.»
وی افزود: «به همین دلیل است که عده‌ای که نمی‌خواهند کارها به درستی انجام شود، اقدامات رؤسای قوه قضائیه و مقننه را نقد می‌کنند. سران قوا به دنبال این هستند تا مسیر فعالیت‌های اقتصادی و بهبود شرایط و معیشت مردم هموار شود؛ بنابراین از طرف سران قوا قول می‌دهم با تمام وجود موانع را در راه خدمت به جامعه برداریم.»
پزشکیان: از هر پیشنهاد عملیاتی برای بهبود معیشت مردم استقبال می‌کنیم
رئیس‌جمهور با اشاره به این ضرب‌المثل که عده‌ای «کنار گود نشسته‌اند و می‌گویند لنگش کن» افزود: «برخی از منتقدان اعتقاد دارند اراده‌ای برای حل مشکل در کشور وجود ندارد که نادرست است.»
وی ادامه داد: «از هر پیشنهاد عملیاتی برای تغییر و تحول که قابلیت اجرا داشته باشند، با هدف تقویت معیشت مردم و افزایش حقوق متناسب با تورم استقبال می‌کنیم.»
البته به گفته پزشکیان، در این شرایط توجه به صرفه‌جویی و اصلاح الگوی مصرف نیز ضرورتی انکارناپذیر است.
او با اشاره به مصرف برق گفت: «در مصرف انرژی سه برابر فراتر از اروپا برق مصرف می‌کنیم. اگر این روند اصلاح شود، هزینه صرفه‌جویی را به بهبود وضعیت معیشتی جامعه اختصاص خواهیم داد.»
ادعای «حدود سه برابر بودن مصرف برق ایران نسبت به اروپا» پیش‌تر نیز در اظهارات پزشکیان مطرح شده است؛ از جمله در اظهاراتی که او مصرف برق کشور را حدود سه برابر متوسط مصرف اروپا عنوان کرده بود. بنابراین این بخش از متن از نظر انتساب و مفهوم کلی، قابل اتکاتر از برخی اعداد تخصصی دیگر متن است.
