صبح روز دوشنبه (۱۴۰۵/۶/۱۶)، نشست معاونان اقتصادی استانداریهای سراسر کشور با حضور مهدی دوستی، معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعهای وزارت کشور و سعید عباسی، مدیرکل دفتر هماهنگی امور اشتغال و سرمایهگذاری وزارت کشور، در محل مجمع کارآفرینان ایران برگزار شد.
حمیدرضا غزنوی، دبیر مجمع کارآفرینان ایران در آغاز این نشست به مهمانان خوشامد گفت.
توسعه نباید زیر سایه مسائل روزمره قرار بگیرد
دوستی با اشاره به شرایط جنگ گفت: «جنگ میتواند باعث شود درگیر امور روزمره شویم و از توسعه غافل بمانیم.» او این جلسات را بستری برای همنشینی با دغدغهمندان توسعه دانست.
دوستی گفت: «دولت در شرایط فعلی تمرکز خود را بر رفع نیازهای اولیه و مسائل معیشتی گذاشته است.» به گفته او، حضور موتورهای اقتصادی و توسعه در چنین جلساتی اهمیت زیادی دارد و میتواند به پیشرفت کمک کند.
او تولیدکنندگان بخش خصوصی را نیروهایی توسعهگرا توصیف کرد.
ضرورت داشتن مدل مفهومی برای توسعه استانها
دیانی، کارآفرین و بنیانگذار گروه صنعتی انتخاب و رئیس هیئترئیسه مجمع کارآفرینان ایران، از معاونان اقتصادی استانداریها خواست مسائل را فقط از منظر یک بخش یا یک استان نبینند.
او گفت: «برای طراحی مسیر رشد و توسعه کشور و استانها، باید مشاهدات خود را به یک مدل مفهومی تبدیل کنیم.» به گفته دیانی، در نبود چنین مدلهایی ممکن است در استانها یا بخش خصوصی اقداماتی انجام شود که با نیازهای واقعی همسو نباشد.
او تأکید کرد در تدوین این مدل باید بازار، زیرساختها و ظرفیتهای منابع بررسی شود و مدل نهایی بر واقعیتها، جهانیسازی اقتصادی، عدالت اجتماعی و ظرفیتهای واقعی توسعه تکیه داشته باشد.
دیانی همچنین به موضوع اقتصاد چرخشی اشاره کرد و گفت: «جهان به سمت اقتصاد چرخشی حرکت کرده و در این حوزه سرمایهگذاری میکند.»
او در ادامه درباره پروژههای فعال و نیمهفعال و ظرفیتهای موجود در استانها صحبت کرد. به گفته او، احیای این پروژهها و پیوند آنها با پیشرانهای اقتصادی و مجموعههای اقتصادی بزرگ میتواند به تکمیل پروژهها و شکلگیری زنجیرههای ارزش کمک کند.
دیانی پیشنهاد کرد برای این پروژهها با مجمع کارآفرینان ایران همکاری شود تا ظرفیتهای موجود به یکدیگر متصل شوند و مورد استفاده قرار گیرند.
بنگاههای بزرگ و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر
عسگریان، کارآفرین و بنیانگذار گروه صنعتی شیشه کاوه، درباره الزامات سیاستگذاری استانی برای شتاببخشی به توسعه انرژی خورشیدی در کشور صحبت کرد. او با اشاره به تجربه گسترده خود در بخش تولید انرژی خورشیدی گفت بسیاری از استانها همکاری کردهاند، اما در برخی مناطق همچنان همکاری لازم شکل نگرفته است.
او ضعف همکاری شبکهای و چالشهای مربوط به استفاده از فناوریهای این حوزه را از مسائل موجود دانست و خواستار تشکیل کمیتهای در هر استان شد تا تصمیمهای مربوط به توسعه انرژی خورشیدی در یک بازه زمانی مشخص اتخاذ شود.
عسگریان گفت: «ما از دولت چیزی جز روانکاری نمیخواهیم.» او بر نقش بنگاههای بزرگمقیاس در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر تأکید کرد.
غزنوی نیز گفت: «کشور حدود ۲۵ هزار مگاوات کسری برق دارد و یک کارآفرین میتواند با توسعه انرژی خورشیدی، بخش قابلتوجهی از این کسری را تأمین کند؛ به شرط آنکه از این مسیر حمایت شود.»
میدان دادن به بنگاههای بزرگ
کشاورز، کارآفرین و همبنیانگذار شرکت کروز، درباره نقش بنگاههای بزرگمقیاس در تحقق خصوصیسازی و مدیریت بنگاههای بزرگ صحبت کرد.
او با اشاره به خرید ایرانخودرو گفت این تجربه، پیچیدگیها و چالشهای جدیدی را برای مجموعه ایجاد کرده است، اما این بنگاه با مدیریت خود در مسیر مناسبی پیش میرود.
کشاورز معتقد است مقامات سیاسی برای ارتباط با بنگاههای بزرگمقیاس اکراه دارند و تنها راه کشور، ارتباط و میدان دادن به این بنگاههاست.
او تحولات ایرانخودرو پیش و پس از واگذاری را مقایسه کرد و گفت: «شرکتهای خصولتی به جای تمرکز بر محصول و خدمات، سازمان خود را بزرگ میکنند و هزینهها را افزایش میدهند.»
کشاورز افزود ایرانخودرو در سال ۱۴۰۴ بیشتر از سال ۱۴۰۳ تولید کرده و پس از سالها زیان انباشته توانسته به یک سود حداقلی برسد.
او همچنین گفت پس از سالها بیتفاوتی نسبت به کیفیت، اقدامات جدی در این زمینه آغاز شده و حدود ۴۰ درصد از این اقدامات به نتیجه رسیده است. به گفته او، حدود یک سال دیگر زمان نیاز است تا این روند به نقطهای برسد که دوباره دچار آسیب نشود.
کشاورز تأکید کرد بنگاههای بزرگ با مشکلات عمدهای در حوزه کارگری، سودآوری و مسائل دیگر مواجه هستند، اما برای همه این مشکلات راهکارهایی وجود دارد که اگر اجازه اجرای آنها داده شود، میتوان وضعیت این بنگاهها را طی چند سال بهبود داد.
نیاز واقعی کشور
او در ادامه به موضوع نوآفرینی صنایع و نقش معاونان اقتصادی استانها پرداخت و از تورم افسارگسیخته و دشواری پاسخگویی به مصرفکننده گفت.
کشاورز تأکید کرد پس از جنگ، ممکن است حاکمیت و بخش خصوصی گاهی از مسیر اصلی منحرف شوند و به نیازهای واقعی رسیدگی نکنند. او پرسید در شرایط جنگ اقتصادی و کمبود ارز و پول، آیا بهتر نیست واردات کنترل شود و آیا واردات کالای لوکس در چنین شرایطی درست است؟
او پاسخگویی به مصرفکننده را در این شرایط دشوار دانست و از معاونان اقتصادی استانداریها خواست این موضوع را در اولویت قرار دهند که چیزی به نام ارز آزاد در کشور وجود ندارد.
بنگاه پیشران؛ خط مقدم اقتصاد
در ادامه نشست، ویدیویی درباره سیاست صنعتی که توسط مجمع کارآفرینان ایران آماده شده بود، پخش شد.
علی بابایی، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف و مدیرکل فناوری صنایع دانشبنیان وزارت صمت، نیز در ادامه درباره نقش بنگاههای بزرگ در سیاست صنعتی ارائهای داشت.
او گفت خط مقدم اقتصاد، بنگاه است. بابایی تأکید کرد بزرگ بودن بنگاه بهخودیخود اهمیت ندارد و آنچه اهمیت دارد، پیشران بودن بنگاه است.
او در ادامه تفاوتهای میان بنگاه بزرگ سنتی و بنگاه بزرگ پیشران را تشریح کرد و درباره نقش بنگاههای بزرگ پیشران در توسعه توضیح داد.
صادرات باید محور توسعه منطقهای باشد
رستمی، معاون اقتصادی استانداری بوشهر، با اشاره به موضوع توسعه منطقهای و اشتغال صنعتی گفت: «در این استان بنگاههای اقتصادی وجود دارند. اما این بنگاهها بیشتر بر مواد طبیعی متکی هستند.»
او شکل نگرفتن زنجیره تأمین میاندستی و پاییندستی را یکی از مسائل موجود دانست.
رستمی همچنین یکی از مشکلات توسعه بخش خصوصی را نگاه صرف به بازار داخلی عنوان کرد و گفت: « باید صادرات را جدیتر بگیریم.» او تأکید کرد اگر رویکرد توسعهای وجود دارد، باید صادراتمحور باشد.
تجربه یزد در تسهیل توسعه نیروگاههای خورشیدی
علمدار یزدی، معاون اقتصادی استانداری یزد، درباره نیروگاههای خورشیدی گفت بخشنامه دولت، استعلامهای ۱۷گانه را به دو استعلام تبدیل کرده است.
او افزود یزد اکنون در کمتر از یک هفته زمینهای مربوطه را برای احداث نیروگاه خورشیدی تحویل میدهد.
علمدار یزدی در ادامه با اشاره به بحث زنجیره ارزش پرسید دولت در تأمین این زنجیره ارزش چه نقشی باید ایفا کند و تأکید کرد حاکمیت باید با کارآفرینان همراه شود تا زنجیره ارزش در همین مسیر محقق شود.
عسگری، معاون اقتصادی استانداری کهگیلویه و بویراحمد، نیز خواستار برگزاری جلسه معاونان اقتصادی با کمیسیونهای مختلف دولت شد.
او بر ضرورت داشتن استراتژی کلان تاکید داشت. چراکه با استراتژیهای کلان میتوان همزمان پیشرانهای اقتصادی و شرکتهای کوچک را دید. او گفت: «باید منشأ مشکلات را اشناسایی کنیم.»
عسگری همچنین درباره سامانه ساتبا گفت: «این مجموعه بهعنوان مرجع مجوز نیروگاههای خورشیدی ارتباط لازم را با استانها ندارد.»
نقش تعیینکننده استانها در اشتغال
پایداری، کارآفرین و بنیانگذار هلدینگ طبیعت سبز ماکان، نقش استانها و استانداران را در توسعه بسیار تعیینکننده دانست.
او با اشاره به تجربه مجموعه خود گفت حمایت استانها در گذشته تأثیر زیادی بر ایجاد اشتغال داشته است و تأکید کرد در صورت حمایت، امکان توسعه بیشتر وجود دارد.
شقاقی، کارآفرین و بنیانگذار شرکت شیریننوین، نیز بر ضرورت جهانی اندیشیدن و محلی رفتار کردن تأکید کرد. او گفت قوانین موجود فضای کافی برای رشد و ایجاد شرکتهای بزرگ پیشران ایجاد نمیکنند.
شقاقی مشکل اصلی اشتغال و بیکاری را در میان تحصیلکردهها دانست و گفت یک اصلاح کوچک در قانون میتواند بسیاری از مشکلات اشتغال را حل کند.
او همچنین بر استفاده از خدمات و بنکداری برای ایجاد اشتغال تأکید کرد و پس از آن، مسائل بانکی را از موضوعات مهم دانست.
شقاقی گفت فساد اقتصادی را قبول ندارد و معتقد است اگر هر فعالیتی هزینه مالی داشته باشد و قانون اصلاح شود، مسائل نیز اصلاح خواهند شد.
او در ادامه به زنجیره مالیات بر ارزش افزوده اشاره کرد و گفت: «نمیتوان برای همه فعالیتها یک نرخ ثابت مالیاتی در نظر گرفت و این نرخ باید شناور باشد.»
آمایش سرزمینی
سزاوار، قائممقام هلدینگ گلرنگ، درباره طرح آمایش استانی صحبت کرد.
او این پرسش را مطرح کرد که با وجود طراحی و برخورداری از چنین طرحی، چرا این طرح اجرا نمیشود؟
سزاوار همچنین پرسید چرا برخلاف منابع و ظرفیتهای هر منطقه، تولید متناسب با همان ظرفیت در آن منطقه شکل نمیگیرد.
رونمایی از تازهترین کتاب مجمع
در ادامه این نشست، از تازهترین کتاب مجمع کارآفرینان ایران با عنوان «اصلاحات در چین چگونه موفق شد؟ مسیر گذار از برنامه به بازار» رونمایی شد. این کتاب نوشته یینگی کیان است و حسین چنارانی آن را ترجمه کرده.
چنارانی نیز در این نشست توضیحاتی درباره کتاب ارائه کرد.
طراحی سازوکار ارتباطی میان استانها و پیشرانهای اقتصادی
در پایان، دوستی گفت: «هیچ بنگاه اقتصادی توقع توسعه بدون سامانه ندارد.»
او از طراحی سازوکاری خبر داد که بر اساس آن، اگر پیشرانهای اقتصادی هر استان مسئلهای داشته باشند، استانداریها بدانند برای پیگیری آن باید با کجا مکاتبه کنند.
دوستی گفت: «دکتر عباسی نماینده دولت در طراحی این سازوکار خواهد بود.» پس از طراحی، این سازوکار برای استانداریها ارسال میشود تا ارتباط میان بخشهای مختلف برقرار شود.
او با اشاره به وجود تله فرایندی گفت بیاری اوقات جلسه برگزار میشود، اما نتیجهای به دست نمیآید.
دوستی درباره انرژی خورشیدی نیز گفت باید پیگیری شود تا برق نیروگاههای خورشیدی وارد شبکه شود.
او رشد، توسعه و بهرهوری را حاصل پیوند با مقیاس دانست و تأکید کرد این موضوع به معنای حذف بنگاههای کوچک نیست. به گفته دوستی، باید شبکهای از شرکتهای کوچک و بزرگ شکل بگیرد تا هر مجموعهای که در رقابت موفقتر است، جلو برود و پیشرفت کند.
دوستی همچنین به سه هاب پتروشیمی شامل خوزستان (ماهشهر)، بوشهر و پتروشیمیهای درونسرزمینی اشاره کرد.
او گفت: «پتروشیمیهای درونسرزمینی بهخوبی با بنگاهها مرتبط و ادغام شدهاند. باید برای دو هاب دیگر نیز چنین ساختاری طراحی شود تا با بخش خصوصی ادغام شوند.»
دوستی افزود میتوان با همکاری این دو پتروشیمی و مجمع کارآفرینان ایران این مسئله را بهتر پیش برد.
او در پایان گفت معماری همکاری میان طرفین طی یک هفته آینده به فعالان اقتصادی ارائه خواهد شد.
