جلسه مشترک هیئترئیسه کارگروه پولی و بانکی و کارگروه دانشبنیان و هوش مصنوعی، صبح سهشنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۵ با حضور نمایندگان معاونت علمی ریاستجمهوری و صندوق نوآوری و شکوفایی برگزار شد.
در این نشست، حامد رفیعی (سرپرست مرکز تامین مالی و توسعه سرمایهگذاری معاونت علمی)، مهرداد خلیلی (مدیر تسهیلات و خدمات اهرمی صندوق نوآوری) و مهران محمدی (سرپرست مدیریت امور مجامع و صندوقهای سرمایهگذاری) حضور داشتند. (مهرداد خلیلی و مهران محمدی به نمایندگی از اصغر نوراللهزاده، رئیس هیئتعامل صندوق نوآوری و شکوفایی، در این جلسه حاضر شدند).
مهرداد خلیلی در ابتدای جلسه به رویکرد صندوق اشاره کرد. او گفت که صندوق نوآوری و شکوفایی طبق تصویبنامه جدید، انواع حمایتها را برای شرکتهای دانشبنیان در نظر گرفته است. خلیلی تاکید کرد که صندوق بر اساس نوع شرکتها، مدلهای متنوع تامین مالی و تسهیلات را اجرا میکند. او همچنین افزود که هدف اصلی، ایجاد همافزایی برای تخصیص وامهای مالی جهت تامین سرمایه در گردش شرکتهاست.
حامد رفیعی در ادامه جلسه اعلام کرد که برای کار عملیاتی اینجاست و به نظرش دیگر وقت حرف زدن نیست، بلکه هنگامه عمل است. او با معرفی طرح «همافزا» اعلام کرد که این مدل برای تامین مالی پایدار طراحی شده است. رفیعی در تشریح این مدل گفت: «در این طرح، مجمع به نمایندگی از شرکتها طرف حساب دولت و صندوق قرار میگیرد. در نتیجه شرکتها نیازی به مراجعه انفرادی به صندوق ندارند.»
نحوه عملکرد استخر مالی در طرح همافزا:
۱. صندوق، شرکت پیشران و شرکت دانشبنیان هرکدام بخشی از سرمایه را تامین میکنند.
۲. منابع در بانک تجمیع میشوند تا یک استخر مالی تشکیل شود.
۳. شرکتها بر اساس این سرمایهگذاری، اجازه دریافت وام برای سرمایه در گردش را مییابند و بهره تسهیلات نیز به آنها تعلق میگیرد.
پرسشهای هیئترئیسه درباره تامین مالی پایدار
در این بخش از جلسه، فعالان اقتصادی سوالات کلیدی خود را مطرح کردند:
امیر الحاجی، مدیرعامل اسنواونچرز، بازوی سرمایهگذاری گروه انتخاب، درباره انتقال اعتبار پرسید. رفیعی پاسخ داد که در این مدل، شرکتهای دانشبنیان میتوانند تسهیلات خود را به زنجیره تامین شرکتهای غیردانشبنیان منتقل کنند. عکس این موضوع نیز صادق است؛ یعنی شرکت غیردانشبنیان برای زیرمجموعه دانشبنیان خود وام میگیرد.
رفیعی در پاسخ به نحوه انتخاب بانک گفت که مجمع با بانکهای مختلف مذاکره میکند و در نهایت، بانکی که بهترین شرایط و پیشنهاد را برای جذب منابع و پرداخت وام ارائه دهد، انتخاب میشود. او از «اقتصاد نوین» و «پستبانک» به عنوان دو بانکی یاد کرد که پیشنهادهای مناسبی ارائه دادهاند.
سولماز صادقنیا، مدیرعامل گلرنگ ونچرز، سوال کرد که آیا CVCها میتوانند تسهیلات بگیرند و به زیرمجموعهها اختصاص دهند؟ رفیعی پاسخ مثبت داد. همچنین در پاسخ به این پرسش که در صورت انتقال از CVC، توان مالی کدام شرکت ملاک قرار میگیرد، رفیعی تایید کرد که توان مالی شرکت CVC مبنای محاسبات خواهد بود.
غلامرضا سلیمانیان، عضو هیئتمدیره آذینخودرو، نیزدرباره برخورد با زینفعان شرکتهای CVC پرسید. رفیعی در پاسخ گفت:« از آنجا که نکول آنان با بانک است، حساسیت صندوق کمی بیشتر است. اما اگر مدارک رسمی از توان مالی خود ارائه کنند، بلامانع است.»
تاسیس مرکز مهندسی مالی در مجمع
رفیعی پیشنهاد کرد که «مرکز مهندسی مالی پروژههای راهبردی مجمع» تشکیل شود. این مرکز وظایف زیر را بر عهده خواهد داشت: طراحی ساختار مالی، تحلیل دقیق پروژهها و انتخاب مناسبترین ابزار تحلیل مالی برای هر پروژه.
مهرداد میراسماعیلی، نائب رئیس هیئتمدیره شرکت بسپارپی ایرانیان، از عملکرد پارکهای نوآوری و فناوری انتقاد کرد. او معتقد است این پارکها کمک ملموسی به شرکتهای دانشبنیان نمیکنند. رفیعی در پاسخ گفت که معاونت علمی با همکاری «پارک نوآوری و فناوری ملی» (زیرمجموعه گروه تات)، پارکِ «سرمایهساز» را بهصورت پایلوت اجرا میکند. برنامه دیگر برای این طرح این است که به جای توزیع مستقیم پول، در قالب مدل همافزا به شرکتها اعتبار تخصیص یابد تا منابع بهدرستی میان شرکتهای مستعد توزیع شود.
ایجاد اوراق بانکی برای شرکتهای دانشبنیان
رفیعی همچنین از «اوراق توسعه فناوری» و «اوراق توسعه فناوری زنجیره محور» سخن گفت. در پاسخ به پرسش حمیدرضا غزنوی، دبیرکل مجمع کارآفرینان ایران درباره تفاوت این اوراق با اوراق بورسی، رفیعی توضیح داد که این اوراق در سیستم بانکی تعریف میشوند و چالشهای اوراق بورسی را ندارند. در پاسخ به سوال محمدرضا غزنوی، دبیر مجمع کارآفرینان ایران، درباره تضمین اوراق، رفیعی تصریح کرد که صندوق نوآوری و شکوفایی بخش عمده تضمین را بر عهده میگیرد.
اعتبار امروز، سرمایه فردا
رفیعی در پایان از الگوی «کام» (کارآفرین آینده من) خبر داد. در این مدل، معاونت علمی با ۸ شرکت بیمه توافق کرده است. بر اساس این توافق، بخشی از اعتباری که افراد در تراکنشهای بانکی خود از طریق این بیمهها کسب میکنند، به صندوق نوآوری و شکوفایی اختصاص مییابد و شرکتهای بیمه موظف به سرمایهگذاری ۲۵ درصد از درآمد خود در این صندوق هستند. این مدل هماکنون در پلتفرم «سکه» فعال است.
در پایان مقرر شد هر دو کارگروه، یک مدل و سند مشخص را تدوین کنند. پس از برگزاری جلسات داخلی، این سند نهایی شده و با حضور رفیعی، فرآیند همکاری سهجانبه میان شرکتها، مجمع و صندوق نوآوری و شکوفایی کلید میخورد.
