نشست مجمع کارآفرینان ایران صبح دوشنبه (۵ مرداد ۱۴۰۵)، با حضور سید محمد اتابک، وزیر صمت، معاونین وزارتخانه و مهدی جمالینژاد، استاندار اصفهان، در محل وزارت صمت برگزار شد.
تأکید وزیر بر استمرار تولید
سید محمد اتابک در آغاز جلسه، با یادآوری دستور رئیسجمهور در روز صنعت مبنی بر ضرورت قطع نشدن برق صنایع، اظهار داشت: «ما اینجاییم تا برای شرایط پیچیده کنونی، راهکارهایی جهت تداوم تولید بیابیم. از نمایندگان مجمع دعوت میکنم تا دغدغههای خود را بیان کنند تا در ادامه به بررسی آنها بپردازیم.»
انتقاد از نبود تعاملات شبکهای
حمیدرضا غزنوی، دبیرکل مجمع کارآفرینان ایران، با انتقاد از نبود روابط شبکهای موثر با این وزارتخانه گفت: «ما با معاونین وزارتخانه، آقایان دهقان دهنوی، فتح و انصاریان نشست و برخاستهایی داشتهایم، اما متأسفانه هیچکدام از این جلسات به دستورکاری مشخص منجر نشده و روال اجرایی خاصی را برای حل مشکلات ایجاد نکرده است.»
غزنوی با یادآوری وعدههای پیشین افزود: «در بهمنماه ۱۴۰۳ و میزبانی مجمع از وزیر محترم همراه با رئیسجمهور، مقرر شد جلسات ماهانه داشته باشیم. در مهرماه ۱۴۰۴ مجدداً در تجدید دیدار با وزیر همراه با رئیسجمهور، دوباره وعده برگزاری جلسات مداوم داده شد، اما این اتفاق نیفتاد و بستر ارتباطی مورد انتظار شکل نگرفت.»
درخواستهای ویژه مجمع
دبیرکل مجمع کارآفرینان در پایان تصریح کرد: «امروز در این جلسه، کارآفرینانی حضور دارند که اکثر سهم بازار خودرو، صنایع غذایی و لوازم خانگی کشور را در اختیار دارند. از آنجا که هرچه کسبوکارها بزرگتر میشوند، مشکلات آنها نیز ابعاد وسیعتری مییابد، درخواست مجمع، تدوین برنامهای ویژه با وزارت صمت برای پیگیری صادرات، موانع آن و لجستیک به عنوان مهمترین مسئله اقتصاد کشور است.»
طرح چالشهای کلان تولید توسط کارآفرینان در نشست با وزیر صمت
در ادامه این نشست، کارآفرینانِ حاضر در جلسه، مسائل و موانع پیشروی خود را در حوزههای تجاری، زیرساختی و قانونی مطرح کردند.
ابراهیم عسگریان، کارآفرین و بنیانگذار گروه صنعتی شیشه کاوه، ضمن برشمردن چالشهای اساسی صنعت خود گفت:
۱. عدم ترخیص کالا با وجود تکمیل تشریفات و ثبت سفارش، تنها به دلیل اعمال سلیقه در اولویتبندی.
۲. عدم تخصیص سهمیه ارزی برای کالاهایی که سهمیه دارند، در حالی که تجهیزاتِ دیگر وارد میشوند.
۳. فقدان معافیت مالیاتی برای نیروگاههای خورشیدی.
(وی با انتقاد از الزام فاصله ۱۲۰ کیلومتری نیروگاه از شهر برای بهرهمندی از معافیت، خواستار صدور مجوز احداث نیروگاه در داخل شهرها برای تأمین برق پایدار شد.)
محمدرضا احسانفر، کارآفرین و بنیانگذار هلدینگ همگامان توسعه سیستان و بلوچستان، نخست در گلایه همیشگی خود خواستار راهاندازی پروژه متوقفشده فولاد مکران شد و از مشکلات تأمین سیمان، هزینههای بالای استفاده از مازوت برای تولید سوخت و موانع قانونی در استفاده از مواد ناریه و برخورد با شرکتهای تولیدکننده گلایه کرد.
پاسخ معاون وزیر به پرونده مکران
معاون وزیر با پاسخی در تضاد با آمار احسانفر گفت: «صنایع فولاد کشور تحت پایش شدید به دلیل حملات آمریکایی-صهیونیستی قرار دارد. پروژه مکران نیز در سیاست پایش مورد بررسی بوده و به دلیل مشکل در سهامداری برای افزایش سرمایه و پیشرفت زیر ۷۰ درصدی، با ۹ ماه عقبماندگی، امکان راهاندازی آن فراهم نیست.»
احسانفر گزارشهای ارائهشده به معاون وزیر را نادرست خواند و درخواست جلسهای خصوصی برای ارائه مستندات دقیق کرد.
ادامه اظهارات کارآفرینان
محمدرضا انصاری، کارآفرین و بنیانگذار شرکت کیسون، اولویت اصلی الزامی وزارت صمت را بسترسازی برای موفقیت بخش خصوصی دانست و تأکید کرد: «۳۰ شرکت فعال ما در عراق که با هجوم داعش مواجه شدند، اکنون در ایران نیز به دلیل سختگیریهای بانک مرکزی و جریمههای ناشی از سررسید غیرجاری، از خدمات بانکی محروم شده و متوقف گشتهاند.»
حسین مهری، مدیرعامل شرکت شیمیایی بهداش، ضمن گلایه از واردات کاتالیستهای مشابهِ تولید داخل با وجود کیفیت برتر تولیدات داخلی، خواستار ممنوعیت واردات آنها شد. وی همچنین از قطعی ۶ روزه برق در هفته و رشد ۱۰۳ برابری قیمت گازوئیل در کنار نایاب بودن آن انتقاد کرد. وی از معاون وزیر برای رفع مشکلات ثبت سفارش و صادرات تشکر کرد، اما در نهایت نسبت به رشد ۴ تا ۵ برابری هزینههای حملونقل و معطلیهای طولانی در جنوب کشور هشدار داد.
کمال فتحی بیطرف کارآفرین و بنیانگذارگروه صنعتی آرتا، در حالی که از تأمین تجهیزات و زنجیره تولید اطمینان داشت، مصوبات و بخشنامههای دولتی را عامل اصلی سنگاندازی در مسیر تولید خواند و با آزردگی از بیمهریها به صنعتگران گفت: «در شرایطی که کشورهای بسیاری خواستار خرید کالاهای ما بودند، ما اولویت را به تأمین نیاز داخلی دادیم، اما اکنون با وجود پیگیریها و وعده جلسات، تعزیرات به دلیل یک مشکل مالی من را احضار کرده است.»
بحرانهای مالی و اعتباری
محمد مختاریانی، مدیرعامل هلدینگ طبیعت ماکان از عدم ایفای تعهدات دولت در پرداخت مطالبات بابت ارز ترجیحیِ تأمین مواد اولیه گلایه کرد و گفت: «با وجود توافق در جلسات با رئیسجمهور مبنی بر تهاتر طلب ما با وامهای ارزی، این وعده عملی نشده و توقفِ سرفصل بانکی به دلیل این وام، عملاً فعالیت ما را متوقف کرده است.»
علیمحمد رجالی کارآفرین و بنیانگذارگروه تولیدی ظریفمصور ضمن تقدیر از ستاد تسهیل، خواستار پایانِ چرخه معیوب صدور بخشنامههای گوناگون شد و تأکید کرد: «به جای صدور ابلاغیههای جدید، ابلاغیههای پیشین را اصلاح کنید و پیش از هر تصمیمی، با انجمنهای تخصصی مشورت نمایید. بخش خصوصی را باور کنید تا انگیزه تولید در میان کارآفرینان تضعیف نشود.»
یاسر طیبنیا، مدیرعامل گروه توسعه سرمایهگذاری گروه انتخاب با رد ادعای عدم توانمندی تولید داخلی، خاطرنشان کرد: «ما در صنعت لوازم خانگی بیش از ۷۰۰ برند داریم و هماکنون کمتر از ۳۰ درصد ظرفیت تولید کشور استفاده میشود؛ بنابراین، واردات بیرویه تنها به رقابتپذیریِ تولید داخلی ضربه میزند.»
مرتضی عزیزی کارآفرین و رئیس هیئت مدیره صنایع شیمیایی پارسیان نسبت به سبقت «نرخ استهلاک» از «سرمایهگذاری» هشدار داد و پیشبینی کرد: «اگر برای کمبود گاز که در فصول سرد تشدید خواهد شد چارهای اندیشیده نشود، با بحرانی جدی در صنعت روبرو خواهیم شد. همچنین، ابهام در تخصیص و نحوه استفاده از ۷۰۰ همت سرمایهگذاری ادعایی در صنعت، همچنان پابرجاست.»
سید علیمحمد ابوئی مهریزی کارآفرین و عضو هیئت مدیره مجتمع فولاد بافق از بیعدالتی در زنجیره تأمین انرژی انتقاد کرد و افزود: « شرکتهایی مانند ما با وجود همکاری گسترده در تأمین مواد اولیهِ فولاد مبارکه پس از خسارات جنگی، همچنان با فشارهای ناشی از تورم نهادههای تولید مواجه هستیم.»
گزارشهایی از حوزههای از کف میدان
- غلامرضا منزویزاده کارآفرین و بنیانگذار شرکت تولیدی وصنعتی رسول اصفهان (قالی سلیمان): بر ضرورت لحاظ کردن سوابق صادراتی در سهمیهبندیهای ارزی تأکید کرد.
- محمدزاده نماینده هلدینگ فرزانگان فارس نیکو: با اشاره به توقف تولید به دلیل قطعیهای مکرر برق، متولی اصلی رفع تعهدات ارزی را «وزارت صمت» دانست، نه بانک مرکزی.
- محمداسماعیل قدس کارآفرین و رئیس هیئتمدیره شرکت سامانه افق دلپذیر: از «سیاست قیمتگذاری دستوری» به عنوان یک استثنای جهانیِ مخرب در ایران یاد کرد و گفت: «تحت تأثیر تورم بالای ۱۰۰ درصد در صنایع FMCG و محدودیتهای دسترسی به بورس، مجبور به توقف خط تولید لوبیا شدهایم و وقت ما به جای تولید، در دادگاهها تلف میشود.»
- سید یوسف قاضیعسگر، مدیرعامل شرکت صنایع غذایی اصفهان فرخنده و رئیس هیات مدیره هلدینگ دانا سپند، ضمن تأکید بر تأثیر مخربِ تغییر مداوم قوانین در ثبت سفارش، پیشبینی کرد قطعی ۷۳ درصدی گاز در زمستان پیش رو، فاجعهبار خواهد بود و نسبت به ضعف اطلاعرسانیِ «سامانه جامع تجارت» وزارت صمت به شرکتها اعتراض کرد.
پیشنهادات نوسازی و توسعه صنعتی
آرش سلطانی، مدیرعامل گروه صنعتی و پژوهشی زر با اشاره به فرسودگی ماشینآلات تولیدی، خواستار بازسازی یا خرید تجهیزات جدید شد و پیشنهاد داد دولت برای تسهیل این فرآیند، گزینه «تهاتر واردات تجهیزات با صادرات» را در دستور کار قرار دهد.
محمدرضا گنجی، کارآفرین و همبنیانگذار شرکت سرمایه گذاری گروه صنعتی رازی به نمایندگی از ۱۰ کارخانه تایرسازی کشور، سه خواسته کلیدی را مطرح کرد:
۱. خروج صنعت تایر از شمول قیمتگذاری دستوری.
۲. لزوم هماهنگی وزارت صمت با بخش خصوصی برای تعیین حجم و میزان واردات.
۳. نظارت دقیق بر کیفیت کالاهای وارداتی برای اطمینان از انطباق آنها با استانداردهای ملی ایران.
رویکرد نوین استانداری اصفهان برای دوران پس از جنگ
مهدی جمالینژاد، استاندار اصفهان با تشریح آسیبهای وارد شده به صنایع این استان در دوران جنگ، راهبرد «پیشرفت در دل بازسازی» را به عنوان تجربهای نوین معرفی کرد. وی ضمن دعوت از تمامی کارآفرینان و وزیر محترم صمت برای حضور در «نمایشگاه بینالمللی اکسپو اصفهان» (۱۹ تا ۳۰ مهرماه)، ابراز امیدواری کرد که برگزاری این رویداد، زمینهساز بازگشت شادابی به پیکره صنعت کشور در دوران پساجنگ باشد.
جمعبندی وزیر صمت و دستورات اجرایی
سید محمد اتابک در پایان این نشست، ضمن تأیید فشارهای بیسابقه اقتصادی بر بدنه تولید، به موارد زیر متعهد شد:
- رفع موانع بانکی و ارزی: وی با اشاره به موافقت رئیسجمهور و آقای همتی با طرح «ذینفع واحد»، بر تلاش برای خروج شرکتهای آسیبدیده در عراق از شمول محدودیتهای بانکی تأکید کرد و از تشکیل کمیتهای مشترک با محوریت وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و طرف عراقی برای پرداخت خسارات خبر داد.
- بحران انرژی و مواد اولیه: وزیر با تأیید چالشهای ثبت سفارش، از ابلاغ دستور فوری رئیسجمهور مبنی بر رفع قطعی برق صنایع از روز گذشته خبر داد و تأکید کرد که موارد تخلف از این دستور، پیگیری خواهد شد.
- مشوقهای نیروگاهی: وی با پذیرش نقدِ کارآفرینان، دستور اصلاح و اعمال معافیتهای مالیاتی برای نیروگاههای خورشیدی را به معاون مربوطه ابلاغ کرد.
- پروژههای استراتژیک: وزیر در خصوص پروژه مکران، خواستار برگزاری جلسه خصوصی با احسانفر برای حل مشکلات شد و تأکید کرد کشور به چنین پروژههایی نیاز مبرم دارد.
- شفافیت آماری: در خصوص چالش نرخ رشد استهلاک و ابهامات موجود درباره ۷۰۰ همت سرمایهگذاری ادعایی، مقرر شد معاونین وزارتخانه گزارش دقیقی از میزان جذب و محل هزینه کرد این منابع تهیه و ارائه کنند.
در پایان جلسه، معاونین وزیر صمت با ارائه گزارشهای فنی، جزئیات روند پیگیری مشکلاتِ طرح شده توسط کارآفرینان را تبیین کرده و متعهد به رفع موانع در بازههای زمانی مشخص شدند.
