محفل صبح آفرینش مجمع کارآفرینان ایران در تاریخ ۱۵ دی ۱۴۰۴ برگزار شد. عراقچی، وزیر امور خارجه و قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه مهمانان این جلسه بودند و با کارآفرینان پیرامون موانع پیش روی تولید و صادرات، راهکارهای نقشآفرینی مؤثر دستگاه دیپلماسی در حمایت از بخش خصوصی و همچنین اولویت ثروتآفرینی در رویکرد نوین وزارت خارجه به گفتگو نشستند.
شقاقی، کارآفرین و بنیانگذار گروه صنعتی شیرین نوین، در ابتدای نشست گفت: «تحریمها نمیتوانند ما را متوقف کنند؛ مشکل اصلی ما تحریمهای داخلی است.» او با انتقاد از سیاستهای اقتصادی و موانع اداری ، ریشه مشکلات فعلی صنعت را در نوع سیاستگذاریهای داخلی دانست.
وی در ادامه سیاستهای فعلی را اشتباه خواند و با انتقاد از سیاست های بانک مرکزی گفت : «کجای دنیا بانک مرکزی در اقتصاد نقش مستقیم دارد؟ بانک مرکزی باید سیاست گذار اقتصاد و صنعت کشور باشد .»
شقاقی همچنین با یادآوری دوران ثبات نسبی بازار ، در دوره های مختلف ، افزود : هر زمان بانک مرکزی نقشی در اقتصاد ندارد ، نرخ ارز هم ثابت است اما امروز، سیاستهای بانک مرکزی عامل اصلی بیثباتی ارز شده است.»
این کارآفرین با ارائه یک پیشنهاد برای توسعه دیپلماسی اقتصادی ، خواستار ایجاد اتاقهای اقتصادی در سفارتخانههای ایران شد و گفت : به جای اینکه هر شرکت برای خود دفتری جداگانه و پرهزینه در کشور هدف تأسیس کند، میتوانیم از ظرفیت ایرانیان نخبه خارج از کشور در این اتاقها استفاده کنیم تا به رایزنیهای اقتصادی و ایجاد بازارهای جدید برای محصولات ایرانی کمک کنند.
بنیانگذار گروه شیرین نوین در بخش دیگری از سخنان خود، صنعت کشور را مظلوم توصیف کرد و ثبت سفارش و کارت بازرگانی را سازوکارهایی دستوپاگیر برای صنعت کشور خواند و گفت: در هیچ جای دنیا جز کشور ما چنین موانعی وجود ندارند و صنعت را دچار مشکلات و پسرفت میکند.
سپس نوری ، کارافرین گروه جهان اروم ایاز، با اشاره به اینکه چین بزرگترین شریک تجاری ایران است، تأکید کرد که روابط اقتصادی دو کشور باید از سطح فعلی فراتر رود.
وی خواستار تمرکز بر حوزههای راهبردی سرمایهگذاری مشترک و انتقال فناوری شد و افزود: این رویکرد میتواند منافع متقابل و پایداری برای هر دو کشور به همراه داشته باشد.
این فعال صنعتی در ادامه به یکی از موانع جدی صادراتی اشاره کرد و گفت: به دلیل تعرفههای سنگینی که ترکیه وضع کرده، صادرات ما در صنعت نساجی به آن کشور عملاً به صفر رسیده است. ما برای احیای این خط صادراتی و بازگشایی مسیر تجارت، به کمک و رایزنی فعال دستگاه دیپلماسی نیاز فوری داریم.
همچنین عزیزیان، کارآفرین و بنیانگذار گروه کارخانجات شیشه اردکان، ضمن اشاره به توانمندیهای بخش خصوصی، گفت : ما در همین شرایط تحریمی ، به ۷۴ کشور جهان کالا صادر می کنیم اما متأسفانه سفارتهای ما در این میان کمکی به ما نمیکنند.
وی دلیل این رفتار را بوروکراسی حاکم بر سفارتخانهها دانست که منجر به تأخیر در امور و از دست رفتن فرصتهای تجاری میشود.
وی همچنین به ظرفیت های جدید در منطقه اشاره کرد و گفت: برقراری و توسعه روابط اقتصادی با عربستان میتواند برای ما بسیار مفید باشد. با توجه به مزیت نزدیکی جغرافیایی، در صورت ایجاد مراودات تجاری، میتوانیم بازار بسیار خوبی برای کالاهای ایرانی در آن کشور ایجاد کنیم.
در ادامه عابدی، کارآفرین و بنیانگذار شرکت شیمیایی بهداش، با تاکید بر ضرورت اولویت بخشی در اقتصاد به الگوی توسعه چین اشاره کرد و گفت: امروز وظیفه اصلی ما حل مسائل اقتصادی است و برای این کار، بیش از هر زمان دیگری به تربیت و آموزش اقتصاددانان و حقوقدانان متخصص نیاز داریم. مسائل اقتصادی باید در اولویتها قرار گیرند.
سپس کرمی، مدیرعامل هلدینگ صنایع مادیران، با تشریح یکی از چالشهای اصلی در مراودات تجاری با طرف های خارحی، به مسئله پرداخت کامل و نقدی اشاره کرد. : این الزام که کل مبلغ قرارداد باید از پیش پرداخت شود، فرآیندی بسیار پیچیده است و هزینه سنگینی بر کشور تحمیل میکند.
در ادامه قانع زاده نماینده هلدینگ صنعتی معدنی فولاد یزد با تأکید بر نقش حیاتی دیپلماسی در این شرایط افزود: برای مقابله با این وضعیت، باید بپذیریم که وزارت امور خارجه به مثابه نصف دولت است. موفقیت ما در مسائل داخلی به شکل مستقیم به موفقیت در مسائل خارجی گره خورده است. البته هر سیاست خارجی قدرتمندی ، از درون کشور تاثیر می پذیرد.
سپس فلاحتیان ، کارآفرین هلدینگ پرشیان فولاد، ضمن تمجید از رویکرد جدید وزارت امور خارجه، بر اهمیت حمایت این نهاد از بخش خصوصی تأکید کرد. و گفت : اینکه چنین تفکری در وزارت امور خارجه در حال شکلگیری است، بسیار عالی است. این نگاه مثبت که باید از بخش خصوصی برای ثروتآفرینی حمایت شود، فوقالعاده مهم است.
رجالی، نماینده گروه تولیدی ظریف مصور نیز با اشاره به حرکت کشور به سمت تکنرخی شدن ارز، ابراز امیدواری کرد که این سیاست به جایگزینی یک نرخ دستوری با نرخ دستوری دیگر منجر نشود و یک سازوکار پایدار شکل گیرد.
سپس انصاری، کارآفرین و بنیانگذار شرکت کیسون، بر لزوم ایجاد یک ارتباط مستمر و نهادینهشده میان بخش خصوصی و وزارت امور خارجه تأکید کرد و تصریح نمود: قابلیت توسعه کشور در همین مجمع کارآفرینان و با اعضای آن متعین خواهد شد.
وی «صادرات» را فصل مشترک و نقطه کانونی همکاری میان بخش خصوصی و دستگاه دیپلماسی دانست و تأکید کرد: سفارتخانهها باید این را وظیفه اول خود بدانند که از بخش خصوصی و بازارهایی که در کشورهای دیگر ایجاد میکند، حمایت کنند.
بنیانگذار شرکت کیسون به ظرفیت متقابل این همکاری اشاره کرد و گفت: بخش خصوصی نیز شبکهای از ارتباطات بینالمللی در اختیار دارد که میتواند به دولت و وزارت امور خارجه در پیشبرد اهداف ملی کمک شایانی نماید.
در ادامه عسگریان، کارآفرین و بنیانگذار گروه صنعتی شیشه کاوه، با تأکید بر لزوم یافتن راهکاری عملی برای خروج از وضعیت فعلی افزود: ما نباید زیر بار حرف زور برویم، اما امروز باید به دنبال چاره بود، زیرا فشار بسیار زیادی به مردم وارد میشود.
عسگریان ضمن تاکید بر تفکیک چالشهای داخلی و خارجی، گفت : تحریم داخلی به شدت مسئلهای درگیرکننده است، اما برای تحریم خارجی باید فکری اساسی شود و سندی برای رفع آنها تدوین گردد.
سپس یوسفیفر، کارآفرین و بنیانگذار گروه نوین چرم ، با تاکید بر خود تحریمی در کشور ، افزود : من اعتقادی ندارم که تحریمها بتوانند فرصت توسعه را از ما بگیرند.
وی ریشه اصلی چالشهای صادراتی را در عوامل داخلی جستجو کرد و افزود: تا زمانی که به برندسازی و صادرات فکر نکنیم، نمیتوانیم حجم صادرات بالایی داشته باشیم. ما باید روی کیفیت کار کنیم که این لازمه اصلی برای صادرات است.
یوسفی فر همچنین بر لزوم اتخاذ یک دیپلماسی اقتصادی هدفمند تأکید کرد و گفت: باید به کشورهای چین، روسیه، ترکیه، هند و امارات به صورت ویژه نگاه کرد و رایزنی اقتصادی مناسبی با آنها داشت ، این رویکرد، ورود ما به بازارهای بینالمللی را تسهیل میکند.
وی همچنین ایجاد پنجره ای واحد میان مجمع کارآفرینان و وزارت امور خارجه را پیشنهاد کرد و افزود : با این راهکار کارافرینان می توانند مسائل و چالشهای صادراتی خود را به صورت مستقیم با وزارتخانه در میان بگذارند.
در ادامه احسانفر، کارآفرین و بنیانگذار هلدینگ همگامان توسعه سیستان و بلوچستان، با اشاره به اینکه عرصه سیاست خارجی برای ما غالباً ناشناخته است، به نقد کمرنگ بودن حوزه اقتصاد در ساختار وزارت امور خارجه پرداخت و خواستار یک باز نگری جدی در این زمینه شد.
وی بر لزوم ایجاد پیوندی جدید و عمیق میان صنعت و وزارت امور خارجه تأکید کرد و بخش بزرگی از ضعف ارتباط کنونی را ناشی از غلبه حضور شرکتهای دولتی در این عرصه دانست.
وی با اشاره به فعالیتهای بینالمللی بخش خصوصی، تصریح کرد: ما چون در خارج از کشور فعالیتهایی داریم، نیاز داریم که وزارت خارجه حامی و یاریگر ما باشد، اما امروز بازوهای اقتصادی و رایزنهای اقتصادی آنچنان که باید به ما کمک نمیکنند.
بنیانگذار هلدینگ همگامان با اشاره به ظرفیتهای بالای بخش خصوصی در مناطق راهبردی مانند سیستان و بلوچستان، این پرسش را مطرح کرد که چرا از این پتانسیل عظیم استفاده نمیشود.
در ادامه جلسه قاسم لو نماینده گروه صنعتی بینالمللی محصولات پارس بر ضرورت تغییر نقش وزارت امور خارجه از یک نهاد صرفاً عملیاتی به یک مرکز تحلیل راهبردی تأکید کرد و خواستار ارائه «گزارشهای نظری، مفصل و دقیق از کشورهای دیگر» به بخش خصوصی شد تا کارآفرینان بتوانند «با شناخت دقیقتری» برای ورود به بازارهای جدید برنامهریزی کنند.
وی همچنین بر لزوم بازتعریف نقش رایزنان اقتصادی تأکید کرد و پیشنهاد داد: «رایزنان بازرگانی ما باید با کمک اعضای مجمع جلسه بگذارند و مشاوره بگیرند تا ما به آنها راهکار بدهیم و از فرصتهای توسعه تجارت با سایر کشورهای همسایه نزدیک استفاده کنیم.» به گفته وی، این تعامل دوسویه میتواند حضور صادرکنندگان در فرآیندهای صادراتی را تسهیل و مؤثرتر نماید.
این کارآفرین با نگاهی انتقادی به رویکردهای گذشته، خاطرنشان کرد: «ما در سالهای گذشته به کشورهای زیادی کمکهای فراوانی کردهایم، اما در حال حاضر از ظرفیتهای اقتصادی آن کشورها برای خودمان استفاده نمیکنیم» و باید از این ظرفیت ها به بهترین شکل ممکن استفاده کرد.
در ادامه جنتی، کارآفرین و مدیرعامل گروه صنایع گیتیپسند با تأکید بر اینکه «تولید و صادرات تنها راه نجات ما از زیر بار تحریمها هستند»، توصیه کرد : جهتگیری دستگاه دیپلماسی ما باید به سمت انتخاب سفیران اقتصاد و صنعت محور متمایل شود .
وی در ادامه به تشریح چالشهای منطقهای پرداخت و مشخصاً به موضوع ترکیه اشاره کرد: «ما باید مشکلمان را با ترکیه حل کنیم؛ این کشور عوارض زیادی برای ما میگذارد و بهانه آن، عدم عضویت ما در سازمان تجارت جهانی است. برای این مسئله باید چارهای بیندیشیم.»
جنتی افزود : «ما بسیاری از کشورهای همسایه را فراموش کردهایم» و نمی توان نسبت به این موضوع بی تفاوت ماند.
سپس غزنوی، دبیرکل مجمع کارآفرینان، در جمعبندی دیدگاههای بخش خصوصی، با اشاره به اینکه «در شرایط فعلی، از داخل وزارت خارجه آنچنان که لازم است حمایت دریافت نمیکنیم»، خواستار تقویت سازوکارهای پشتیبانی از فعالان اقتصادی شد.
وی همچنین به عنوان راهکار عملی پیشنهاد کرد: «لازم است با هماهنگی بیشتر میان این دو نهاد، جلسات توجیهی و آموزشی در داخل وزارت خارجه برگزار شود.»
دبیرکل مجمع کارآفرینان در پایان بر ضرورت «ادامه مستمر تعاملات» به عنوان کلید حل مشکلات تأکید کرد.
عراقچی، وزیر امور خارجه، در سخنان پایانی این نشست، با اشاره به دیدارهای مختلف اعضای مجمع با مسئولان کشور گفت : مجمع کارافرینان ایران میتواند نقش پررنگی در شرایط کنونی کشور داشته باشد .
وی با بیان اینکه در ژاپن در کنار اتاق بازرگانی مشابه چنین مجمعی فعال است ، افزود : در ژاپن نهاد «کِی دان رِن » مختص شرکتهای بزرگ مقیاس خصوصی است و در آنجا سیاست خارجی نیز در خدمت این شرکتهاست ، زیرا باور بر این بوده که این شرکتها برای ژاپن ثروتآفرینی میکنند. سیاست خارجی وقتی معنا پیدا میکند که ثروت ایجاد کند.
وزیر امور خارجه، اولویتهای اصلی این وزارتخانه را سه مؤلفه «امنیت، ثروت و حیثیت» برشمرد و گفت: بخش ثروت آن بر عهده شما اعضای مجمع کارآفرینان ایران است. وقتی ثروت وارد کشوری شود، امنیت و حیثیت نیز به دنبال آن میآید. مرزی که کالا از آن عبور کند، سرباز از آن رد نمیشود.
وی همچنین تأکید کرد: ما باید دست فعالان اقتصادی را بگیریم تا شما بتوانید دست کشور را بگیرید و این نگاه به علت وجود تحریمها باید بسیار جدیتر گرفته شود.
عراقچی در ادامه دو مأموریت اصلی وزارت خارجه را تشریح کرد: رفع تحریمها یکی از مأموریتهای اصلی ماست و این مسیر را رها نکردهایم. هدف دوم، تأمین معیشت کشور با وجود شرایط تحریمی از طریق خنثی کردن آنهاست. ما باید با تحریمها زندگی کنیم، به این معنا که تا زمان رفع آنها، دست روی دست نگذاریم؛ درست مانند تفکر بخش خصوصی که در شرایط تحریمی توانسته تولید و صادرات داشته باشد.
وی همچنین با تأیید انتقادات کارآفرینان از موانع داخلی گفت: موانع داخلی در کشور ما وجود دارد و رفع اینها به خود ما بستگی دارد. به قولی ما یک ترامپ در خارج و هزاران ترامپ در داخل کشور داریم؛ مشکل عمده، تحریمهای داخلی است.
وی همچنین به ابتکار «دیپلماسی استانی» برای حل مشکلات مرزی و استفاده از ظرفیتهای همکاری میان استانهای مرزی با همسایگان اشاره کرد و تصریح کرد: ما وظیفه عملیاتی داریم و باید ببینیم پول کجاست، ارز در کجا داد و ستد میشود و از چه طریقی میتوان برای کشور ثروتآفرینی کرد.
عراقچی با تأکید بر اینکه «برداشتن تحریم ها از واجبات است و برای رفع آن هر کاری لازم باشد خواهیم کرد»، به تشریح رویکرد عملیاتی و تعهدات جدید وزارتخانه پرداخت.
او گفت : رویکرد سفارتخانهها باید تغییر کند و به «محل رجوع ایرانیان» از مسائل کوچک تا بزرگ و حامی جدی بخش خصوصی تبدیل شوند.
در همین راستا، وی متعهد شد که برای اصلاح و تسهیل ارتباطات، «پنجرهای واحد در معاونت اقتصادی وزارتخانه ایجاد خواهد گردید.
وی همچنین با طرح یک پیشنهاد مشخص برای همکاری، از مجمع خواست تا «تورهایی برای سفرا جهت بازدید کارخانجات اعضای مجمع» فراهم آورد تا آشنایی دیپلماتها با توانمندیهای داخلی افزایش یابد.
